kritiken hemeroteka

7.846 kritika

Azken kritikak

« | »

Jantzi beltz bi / Josu Penades / Alberdania, 2009

Ama eta alaba Javier Rojo / El Correo, 2009-09-05

Emakume bat hilzorian dago, sendabiderik ez duen gaixotasunak jota. Sendagileek hilabete gutxirako bizitza duela esan diote. Egoera horretan, eta bizitzaren atea ixteko, zenbait eginbehar burutu behar dituela erabaki du emakumeak, bizitzan solte geratu zaizkion hariak nolabait bukaeran lotuta utzi nahi baititu. Hauxe da Josu Penadesen eskutik datorkigun Jantzi beltz bi izenburuko nobelaren abiapuntua. Ameriketako Estatu Batuetako komedia izango balitz liburua, emakumeari gauza xelebreak egitea bururatuko litzaioke (ez dakit ba, parapentea egitea edo Tibetera joatea edo horrelako zerbait). Hemen kontatzen den istorioa, ordea, drama da, drama bikoitza gainera. Emakumeari egitea bururatu zaion gauzen artean bere alabari testu luze bat idaztea dago, harekiko zorretan sentitzen baita. Izan ere, hogei urte baino gehiago dira alabak etxetik alde egin duela, droga munduan sartuta, eta salbuespen txiki batzuk alde batera utzita, amak ez du alabaren berri handirik izan denbora horretan. Gaixotasuna baldin bada lehenago drama, alaba horrela galtzea da bigarrena. Alabarentzat prestatzen duen idazki horrek osatzen du nobelaren testua. Testu horretan zehar amak alabari bere bizitza kontatzen dio, jakin gabe alabak inoiz testu hori irakurtzeko aukera izango duen ala ez. Baina testuan agertzen diren xehetasun batzuk kontuan hartuta (amaren eta alabaren ikuspuntutik jakintzat eman beharko ziren zenbait xehetasun oso zehatz agertzen dira azalduta; emakumeak ikasketarik ez duen arren erretorikoegia da testua), fikzio hori nekez mantentzen dela iruditzen zait.

Alabak hamazortzi urte zituelarik alde egin zuen etxetik eta horren ondoren, gutxitan egin dute topo berriro amak eta alabak. Beraz ia ez dute elkarren berri. Amak enkontru hauek kontatzen ditu, familian gertatzen diren gauzak; gaixotasunak bere lana egiten duen bitartean burutu nahi dituenak azaltzen zaizkigu, beti ere bere gaixotasunarengatik gehiegi arranguratu gabe, estoizismo handiarekin.

Baina ni naizen irakurle honen ikuspuntutik begiratuta, garrantzitsuena ematen duena ia aipatu gabe geratu da: ez du azaltzen zer gertatu zen ama-alaben artean honek etxetik alde egitea erabaki baino lehen. Zantzuren bat, iradokizunen bat azaltzen zaigu testuan, baina gaiaren muinean sartu gabe. Izan ere, azaltzen ez zaigun horretan dago dramaren abiapuntua, eta irakurle honi arazoa ezerezetik sortu den inpresioa utzi dio liburuak.

Azken kritikak

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lazunak azkazaletan
Oihana Arana

Igor Estankona

Isiltasunaren ildoetan
Amaia Iturbide

Paloma Rodriguez-Miñambres

Ene iratxoekin solasean
Bixente Serrano Izko

Txema Arinas

Epizentroa
Nerea Loiola Pikaza

Ibon Egaña

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak