kritiken hemeroteka

8.799 kritika

« | »

Gertakarien urtzea / Luis Garde / Alberdania, 2008

Errealitate printza bakanak Patxi Sarriegi / Deia, 2009-05-09

Hirugarren olerki liburua idatzi du dagoeneko Luis Garde iruindarrak, Joseba Jaka V. Literatur beka jaso duena. Bertan errealitatea osatzen duten gertakariak etengabe behatzen ditu, kezkez beteriko unibertsoa azaleratzen digu, eta honekin batera, galderak eta interpretazio pertsonal ugari irakurlearekin partekatzen ditu. Olerki bakoitza istorio bakana da, errealitate printza bakandua. Olerkion bidez, Gardek irakurlea etengabe gonbidatu nahi du eremu berriak elkarrekin ezagutu eta kontrastatzera.

Izan ere, bizipenak, ideiak eta sentimenduak dira nagusi berauetan. Nonahi topatzen du poesia olerkariak, egunean zehar noiznahiko sentipenetan. Horixe iradoki nahi digu Garde olerkariak, hain zuzen, inguratzen duen errealitatearekiko begirada mantsoa, begirada hausnarkorra eskaintzen digunean. Mundu ikuskera propioaren bila dabil olerkaria; aldi berean, behin-behineko interpretazioak partekatu nahi ditu irakurlearekin.

Era horretara, poema irekiak dira burututakoak, zentzu anitza har dezaketenak, horixe olerkariaren nahia. Ate irekiak dira olerkiok. irakurleak ere, olerkariaren moduan, bere interpretazio propioak eraiki ditzan. Hiria lo dagoelarik, Orriaren orbela, Marrubi soroak, Argazkiak iraganerantz bidaiatzen dira. Larrimina, Moteltasunaren laudorioa, Labarreko hegaztiak, Lurraldetasuna. Nerabezaroa… edonon aurki daitezke poesiarako gaiak, bilatzen ditu Garde olerkariak. Errealitatearen antzera, poesia ere fikzioa denez. Olerki bakoitza errealitate zantzu desberdina da, irakurlearen burutaziotan birsortua. Horixe olerkariaren nahia, irakurlea sortzaile ere bihurtzea. Hartara, olerkiok ez dira esplizitoegiak, sarritan hizkuntza poetikoak irakurlearen konplizitatea bilatzen du, nork bere bidea egin dezan.

Hortaz, Gertakarien urtzea liburu sujerikorra da, ínterpretaziorako irekia, gogoeta subjektiboa ahalbidetzen duena, halaxe gertatu zaigu guri bederen: poetaren nahietara makurturik, bere poesia lanak eremu berrietara hurreratzeko gonbiteak dira, hausnarketarako leiho irekiak. Eskertzekoa komunikazio poetikorako olerkariak egindako bilaketa eta ahalegina, argudioaren garapen neurtua gertatzen da askotan irakurlearentzat. Ezin uka, autorea saiatu egin da zereginean,. halaxe garbi barruntatu dugu. Olerkiok eskarmentua dakarkigute gogora, gogoetak partekatzeko saiakera emankorra eta oparoa da Gardek eskainitakoa.

Azken kritikak

Termita
Garazi Albizua

Maialen Sobrino Lopez

Ehulearen hilobia
Seumas O'Kelly

Ibon Egaña

Hezitopia
Nora Salbotx

Mikel Asurmendi

Emakume oinutsa
Scholastique Mukasonga

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Deiadarraren antologia bat
Rakel Pardo Perez

Asier Urkiza

Herrenaren promesak
Maite Aizpurua / Infinitudrama

Nagore Fernandez

Lazarraga, Ernazimentua euskaraz
Pruden Gartzia

Mikel Asurmendi

Zure arnasa zaintzeko
Nerea Balda

Maialen Sobrino Lopez

Hondoaz galde
Jon Sarasua / Mikel Artola

Mikel Asurmendi

Zirtak su. Hasieran bazen hitza
Maite Lopez Las Heras

Joxe Aldasoro

Erroen izerdia
Jone Bordato

Mikel Asurmendi

Zerua hemen
Oihana Arana

Maddi Galdos Areta

Odisea
Homero

Aritz Galarraga

Etxe arrotz hau
Olatz Mitxelena

Maialen Sobrino Lopez

Artxiboa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2025(e)ko abendua

2025(e)ko azaroa

Hedabideak