« Amaren dolua baretzeko | Iritzien amarauna »

Irakurri / Askoren artean / Meettok, 2008

Irakurri Javier Rojo / El Correo, 2008-08-23

Hamaika euskal idazlek (Uxue Apaolaza, Pako Aristi, Itxaro Borda, Harkaitz Cano, Angel Erro, Edorta Jimenez, Felipe Juaristi, Mariasun Landa, Anjel Lertxundi, Eider Rodríguez eta Iban Zaldua) beren ikuspuntu pertsonala eskaintzen digute beren bizitzetan irakurketak betetzen duen tokiaz eta beraientzat duen garrantziaz. Kasurik gehienetan, idazleek miresmenez beterik idazten dute irakurketari buruz, zerbait sakratua izango balitz bezala. Horretan ez dago ezer harrigarririk, idazle gehienak irakurleak era badira, irakurle porrokatuak. Baina badago deigarria iruditu zaidan antzekotasun bat, kasualitatea, joera edo topikoa den ez dakidana; idazle askok irakurzaletasuna haurtzaroarekin edo gaztaroarekin lotzen dute, eta bakardadearekin erlazionatuta agertzen da. Hortaz, besteengandik urruntzen diren ume bakarti gisara aurkezten dira idazle batzuk. Horrez gainera, ohikoak diren jarrerak agertzen dira. Adibidez, idazleek askotan irakurketa eta literatura parekatzen dituzte. Eta, noizean behin, erosta jotzen dute gaur egun gutxi irakurtzen delako. Azken bi ideia horiek pixka bat zehaztu behar dira. Irakurzaletasuna eta literaturzaletasuna ezin daitezke parekatu, gure hezkuntza sistemak irakurzaletasunari eman dion garrantziaren ondorioek erakusten duten muduan: zenbat eta gehiago sakondu irakurzaletasuna zabaldu nahian, orduan eta baztertuago geratu da literatura hezkuntza sisteman, ia-ia literatura irakurzaletasuna hedatzeko oztopoa izango balitz bezala. Baina irakurzaletasuna hezkuntza sistemaren erdigunean jarri delarik, ondorio paradoxikoa agertzen zaigu, gutxiago irakurtzen baita. Dena dela, susmoa dut ondorio hori inpresio subjektiboa baino ez dela, literatura eta irakurketa parekatzeagatik sortutakoa. Eta, bestalde, ez dugu ahaztu behar beste kultur jarduera batzuek literaturaren tokia bete desaketela, oztopo handirik gabe, fikziozko narrazioen kasuan ikus daitekeenez. Laburbilduta, liburua oso interesgarria.