kritiken hemeroteka

8.335 kritika

« | »

Godoten esperoan / Samuel Beckett (Juan Gartzia) / Alberdania, 2001

Jainkoaren esperoan Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2002-02-16

Samuel Becketten Godoten esperoan lana 1953koa da. Ionescoren Abeslari burusoila 1950koa. Biak ala biak dira, beraz, garaikide eta, nolabait esateko, adiskide ere bai, oso ezagunaz izateaz gainera. Beckett gehiago Ionesco baino, egia aitortzera. Ez da txantxetakoa, nire jaioterrian bada ‘Beckett’ izeneko taberna-pub-edategi bat, baina han neskak mutilen esperoan egoten dira eta mutilak nesken. Non da Godot? Nor zen?

Kritikari batzuek, besterik ez eta langai, orriak eta orriak idatzi izan dituzte Godot izenaren azpian ezkutatzen den esanahiaz, konbentziturik baitaude halakook obra osoa dela sinbolikoa. Ni ez naiz aurkari izango halako lehian, obra guztiak baitira, gehixeago ala gutxixeago, sinbolikoak. Godot izena ‘God’ hitzetik omen dator, ‘Jainko’ hitzetik alegia. Gure Jainkoa God da-eta ingelesezentzat. Teoria horren aldekoei sinestera, lan osoa da jainkorik gabeko mundu baten adierazpena. Izan ere, Beckettek eta Ionescok, batak ‘Godoten esperoan’ eta besteak ‘Abeslari burusoila’ idatzitakoan, Bigarren Mundu Gerraren zantzuak nabarmenak ziren artean. Filosofoak eta teologoak hasiak ziren galdetzen zergatik gertatu zen munduan halako hilkintzarik. Batek baino gehiagok ‘Jainkoa hil da’ berritu zuten, Jainkorik ezari leporatuz gizaldek beren kabuz armatutako gerren erantzukizuna.

‘Halakorik onartzen duena ez da Jainko’, zioten optimistenek. Munduari begiratzea besterik ez zegoen, egoeraren larriaz jabetzeko. Hankaz gora jarria zegoen dena, botoi bati sakatu eta suntsi zitekeen. Teknikak, ordu arte gizakiaren lagungarri izan bazen, gizakiaren txikitzaile ere bazela erakutsi zuen Hiroshimaz geroztik. Mundu absurdua. Ez zen eustekorik ezer geratzen. Ez filosofiarik, ez hizkuntzarik. Izan ere nola izendatu bizitzako kontu xume eta ohikoak txikiziorako ere baliagarri izan ziren hitzez? Itzulpenaz ez naiz arituko. Juan Gartziak berak esaten du hitzaurrean esan beharrekoa.

Azken kritikak

Horma
Marlen Haushofer

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Joxe Aldasoro

Zoo
Goiatz Labandibar

Paloma Rodriguez-Miñambres

Xomorroak
Julia Guillamon

Nagore Fernandez

Monogamoak
Iñigo Astiz

Asier Urkiza

Metamorfosia
Franz Kafka

Aritz Galarraga

Mesfida zaitez
Bea Salaberri

Jon Jimenez

Nazionalismoaren alde eta aurka
Joxe Manuel Odriozola

Mikel Asurmendi

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Manttalingo alaba
Mikel Etxaburu

Jose Luis Padron

Nazioa eta hizkuntza Humboldten pentsamenduan
Iñaki Zabaleta Gorrotxategi

Jon Jimenez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Irati Majuelo

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

Hasier Rekondo

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Artxiboa

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

Hedabideak