kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Txokolatezko dinamita / Mikel Taberna / Susa, 2001

Garai hurbilak Igor Estankona / Deia, 2002-02-15

Ez dakit ziur noiz eman daitekeen historiaren orrialde bat pasatutzat. Iritzia daukat askotan belaunaldiak nahastu eta txirikordatu egiten direla. Mikel Tabernaren liburu honetan ere hurbileko istorioak agertzen dira, zortzi ipuinetan. Gerrak eta Bidasoa ibaiak eta Lizarrako lurrek zedarritutako bizimoduak dira, garrantzi berbera emanez maiteminduari eta porrot eginari, ijitoari eta txapelokerrari.

Gerra zibila aspaldiko gauza dela sinestarazi diguten modu berean ohitu gara, inkonszienteki, garaiok zuri-beltzeko amets urruna izan zirela pentsatzera. Baina maitasuna eta politika naturaltasun antzekoarekin tratatzen dituen liburu honek gezurtatu egiten du hori. Gaur eguneko kezkak zituzten orduan ere. Distantziak luzeagoak eta bizimodua nekezagoa —eta behar bada osoagoa— izan zitekeen, baina funtsean eszenatokia akzidente huts bihurtzen duten pasadizoak kontatzen dira. Ez da hainbeste denbora pasatu, ez. Mila urte pasatuko dira eta honen alai eta triste egongo gara.

Hunkitu egin nau, eta hau oso hitz serioa da liburu bati lotzeko, natura eta gizakien arteko hari ikustezinak agerian jartzeko idazleak egiten duen ahaleginak. Usaindu eta ikusi egin daitekeen liburua da. Horrek apurtzen du, hain zuzen, garai hartaz daukagun irudi zuri-beltzekoa. Zentzu horretan bai, zentzu horretan behar bada denborak aurrera egin du halabeharrez. Orduko jendeak erreka bazterrean egiten zuen txiza, eta ilargiaren arabera mugitzen zen. Hizkuntzaren joritasunak eta hiztegi zehatzak salatzen dute Mikel Taberna bera ere naturaren bazter eta erritmoen behatzaile fina dela. Gero hori dena batu eta hariaren zerbitzura jarri behar da, noski. Bada lan zail horretan ere arrakasta itzela dute ipuinek.

Laster irakurtzeko liburua da hau. Arina izateak ez du esan nahi eraginkorra ez denik, baizik eta tremendismorik gabea. Dena geratzen da erlatibizatua, ezer ez dago neurriz kanpo. Erori ere akats horretan erori dira antzeko giroan lekututako hainbat ipuin. Maitasuna berez doa, ezkontzarantz. Erreka ere bai, itsasorantz. Eta euskaldungoa, erbesterantz. Txokolatezko dinamitak bezala isilik eta apal egiten du eztanda liburu honek, handinahi eta dramatismorik gabeko bizitzari kantatuz.

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

Uztaila 2022

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Hedabideak