kritiken hemeroteka

8.325 kritika

« | »

Dakiguna ikasten / Patziku Perurena / Alberdania, 2007

Goizuetako Arrukabordeetara bidean Mikel Asurmendi / Irunero, 2008-03

Patziku Perurenak Heraklito Efesokoa du bidaide abiapuntuan. Dakiguna ikasten baina, Hierapoliseko Epiktetoren “Ezinezko da badakigula uste duguna ikasten hastea”. Aldrebesa da esakunea, aldrebesa denez. Epikteto bezalakoa, naski, Patziku. Estoikoak biak hala biak. Greziako filosofoak ditu gogoko euskal saiogile paregabe honek.

Goizuetako ijito kastaren miresle, Leitzako leinu xurian kabi hartu zuen aspaldi Patzikuk. Izateko bi molde. Bizi beharrez, moldeak moldatzeko izakariak izaki. Eta halatsu ere bizi Paziku. Patzikuk, pentsamendu saioetan aritu aitzin, poesian isuri zituen barne muinetan txertatuta daramatzan lengoaiaren kimuak. Saioan eta poesian ageri omen da idazlearen izaria.

Ohitzeari aitzi egite aldera, naturan murgildu ohi da Patziku. Ez izateari aitzi egiteko berezko manera, naturan kausitzen duela oroitarazten digu behin eta behin. “Dakiguna berritzeko eta ez dakiguna ahazteko” gomendioak helarazi digu saiogile poetak oraingoan. Denbora bizitu aldera, arima biziberritu beharra aditzera eman digu glosen bitartez. Horra Patzikuren ernea!

Patzikuk natura du jainko eta oraingoan, natura merkea dela diosku adorez. Mendian gora haritza, bertan irago da bizitza. Urepel dela, Saratsain dela, Usategia dela, Koskagain dela, hor nonbait eta nonahi bizitza dario munduari. Gizakiarengandik harago bizitza dario munduari, Koskaingo iturriari hola. Eta hartara filologoak “gorrotatzen” dituen filosofoak bidean bide harri bitxiak utzi ere.

Patzikuk proiektatzen dizkigun begiradak gogor kolpatzen digu gure pentsamendu minbera. Bere pentsamendua irrigarria da batzuetan, iraingarria bestetan, gorrotatzerainoko pentsamendua. Dakiguna ondo ikasi ahala gorrotatzen ere ondo egiten ikastea gomendatzen digu Patzikuk.

Gorrotoaren ifrentzu —uste dudan— den maitasuna heldu zait gogora, maitatu ere beti ongi ez dugula maitatzen gogoraziz.

Patziku ez da inoren aitzinean oharkabean pasatu ohi. Mina bizi du. Egia du mina. Eta kontziente da zaila dela egiaren aitzinean ondo jokatzea, guztiz ongi portatzea, hots. Etsai parrasta egina du horregatik. Aldion, irudi luke, bake antzeko zerbait dakarrela bere baitan. Kezkaz heldu zaigu menditarra.

Greziako filosofoak ditu gogoko eta Friedrich Nietzsche guztizko —jainkozko erran behar ote?— bidaide, baita, bistan da, bertako —etxeko erran behar ote?— pentsalari nahiz literatur egileak ere. Herrikideak ondo bereizten eta seinalatu dizkigu, alabaina.

Perbertso samarra litzateke Patzikuk nor dituen gogoko nor gorroto neronek erremarkatzea. Nire arima txurrigereskoa islatzeko manera litzateke, naski.

Behin paper gogo bidaia hau amaituta, Goizuetako Arrukabordeetara bide egiteko esperantza daukat.

Ez ote ordea, esperantza gizakion zorigaitzik gaiztoena? Atx!

Azken kritikak

Nazioa eta hizkuntza Humboldten pentsamenduan
Iñaki Zabaleta Gorrotxategi

Jon Jimenez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Irati Majuelo

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

Hasier Rekondo

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Asier Urkiza

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Jon Martin-Etxebeste

Sastraka
Askoren artean

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lanbroa
Pello Lizarralde

Irati Majuelo

Lanbroa
Pello Lizarralde

Ibon Egaña

Txoria hodei artean
Urtzi Urkizu

Jon Martin-Etxebeste

Begiak eman nizkinan eta ilunpeei behatu hien
Irene Sola

Jon Jimenez

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Amaia Alvarez Uria

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

Hedabideak