kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Jainkoa harrapatzeko tranpa / Jon Gerediaga / Pamiela, 2007

Bizitzaren kanta Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-02-08

Izenburua bera izan daiteke tronpagarri. Poesiaren trikimailuak ezagun ez dituenak pentsa dezake liburu hau teologia-tratatua izan daitekeela, ontsa hiltzeko bidea bezain erakargarria. Poesiaren berririk ez duenak, munduaren gehiengoa, gutxi gorabehera, ehizarako esku-liburua dela sinets dezake, Jainkoa harrapatu, sarean sartu eta gordetzeko. Rilkek zioenez, Jainkoa aldameneko gelan zegoen ezkutatuta. Baina ez zitzaion aski atea jo edo bera irekitzea Jainkoa azal zedin. Rilkek ez zuen ulertu edo ez zuen ulertu nahi, beste kontua da, gizakiak ikasi behar duela Jainkorik ez balego bezala bizitzen. Jainkoa ez dela esatea ausarkeria iruditzen zait, jakin beharko baikenuke horretarako Jainkoa zer den. Ez dakigunez, hobe gure ezjakintasunaren baitan bizi. Jainkoaren izatearen froga da, izan ere, ez dakigula noiz eta non hilko garen. Hala zioen Brodskyk. Ez dakit, Jainkoa gizakiak harrapatzeko tranpa izan da, bada, edo izan daiteke hemendik aurrera.

Nik bizitzaren aldeko aldarri xumea aditu dut liburuan. Lehen poematik hasita: “Beste kantu bat Auschwitz dela ere”. Adornoren hitzak ekartzen ditu gogora: zertarako poesia Auschwitz eta gero? Metafora bilakatu zaigun tokia da eta irudimenaren kateari jarraiturik, gure mundu, gure bizitoki hau Auschwitz txiki askoz osaturik dagoela esan daiteke. “Ez nazatela bila borreroen azokan”, dio poetak, eta egiaren usaina dario esandakoari. Bide luzea da bizitza, baina bera da opari eta eskaintza.

Hiru zatitan dago liburua banatuta, eta hiru zatiek zirkulua dute osatzen. Egiturak berak adierazten du denboraren nondik norakoa. Ez da lineala, kristau erlijioek marraztu duten denboraren lerro-aldia bezala. Beste zerbait, naturaren araberakoa da: jaio eta hil, berriro jaio eta berriro hil. Betiereko itzulia edo itzuli nahi ez duen joan betierekoa. Ez da harritzekoa, beraz, greziar klasikoen mitoetara jotzea, haiengandik jasotako irudimena, Sisiforen harria bailitzan, astintzea. Orfeo, Euridice, Akteon (Oteizaren beste izena) goraipatzen dira, oroimenaren lanbroetatik gaurko festara ekarriz. Mitoek, ordea, errealitatea dute ezkutatzen eta ihesbidea eskaintzen bere garaiak, bizitzaren zirrikituetatik, ihes egiten dionari.

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak