kritiken hemeroteka

7.871 kritika

Azken kritikak

« | »

Edan ase arte / Mikel Peruarena / Kutxa, 2007

Bizitzaz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-12-21

Liburu honek Bertolt Brechti zor dio bere izenburua. “Bizitza ez da huskeria, / edan ase arte beretik, / ez da aski izango / galtzear zaudelarik”. Bizitzeko gonbitea dirudi, aspaldiko estoiko zoragarri haien gisara, baina ez gaitezen engaina. Azken hitzek ekartzen digute esanahi betea, bizitzaz eta bizitzatik edatea ez dela aski norbera norbere baitan eta baitatik galtzear denean. Poesia, hitzarekin batera, ez da aski ere, bizitzeko nahia handia, edo handiegia, denean. Baina beharrezkoa da, edo hala zaio poetari, bizitzeko eta bizitzako minak handiak, edo handiegiak, direnean. “Animalia mindua naizelako idazten dut, / ez banu inoiz minik sentitu ez nuke idatziko, / bizi egingo nintzatéke”.

Bizitzaren gorazarrea da liburu hau, bizitzeko eta bizitzarako kantua eta kobla. Baina ez bizitza bere zentzu hutsean, bizitza bizitzeagatik, besterik gabe. Bizitzak beste zerbait behar du bizitza izateko. “Eroriko zaigula jakin eta, hala ere, / ahalik eta duinen eramatean datza bizitza”. Bizitzaren pisuaz ari da, bizitzan daramagun karga ezin arinduaz. Duintasuna, noski, besteèn begia gurean da.

Bizitzaren karga bizitza bera da, beste izen batez mozorroturik. Dei diezaiokegu itxaropen, esperantza, maitasun, poz; zorion, edertasun. Bizitza horien ifrentzua ere bada, etsipen, desesperantza gorroto, tristura, zorionik eza, itsustasun edo itsutasun, itsustasuna argirik eza baita “Logelan arrosak landatu dituzu / baina ez da itxaropenik haziko / ez da edertasunik berez loratuko”.

Bizitzak ez du erremediorik, edo duena ez dugu ezagutzen, bizitzaz kanpokoa izan baitaiteke. “Hiltzen jarraituko dugu / justiziarekin edo justiziarik gabe”. Bizitzak aurrera jarraitzen du, oztopo guztiak gaindituz edo, badaezpada, berak saihestuz. “Ez dakigu zergatik gauden hemen baina/ahalik eta ondoen egiten saiatuko gara, hala ere”.

Beharrezkoa da bizitza bizitzen saiatzea, zorionekoa izaten saiatzea, aske izaten saiatzea. Bizitza saiakera baita, beste gauza asko bezala. Poesia ere bai, bizitzaz kutsaturik baitago, edo egon behako luke.

Azken kritikak

Mamu eratortzeko moduak
Juanjo Olasagarre

Asier Urkiza

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Nagore Fernandez

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Paloma Rodriguez-Miñambres

Nikole bijotzekua
Edorta Jimenez

Mikel Asurmendi

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Irati Majuelo

Euri zitalari esker
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Hasier Rekondo

Ogia eta zirkua
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Paloma Rodriguez-Miñambres

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Txema Arinas

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Igor Estankona

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Jose Luis Padron

Artxiboa

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Hedabideak