Larunbatak / Jon Arretxe / Elkar, 2001

Gazte ohien noraeza Jose Luis Padron / Zabalik, 2002-01-05

Jon Arretxek, Larunbatak bere nobela berrian, gaztetasunaren betiko mitoa planteatzen du. Trilogiaren burutzapena den horretan, idazleak, pertsonaia talde batek, betikotasun nahiaren obsesioak jota, bizimoduz eta bizitzarekiko jarreraz aldatzeko dituen arazoak deskribatzen ditu.

Horrela, bada, Ostegunak eta Ostiralak lan arrakastatsuekin hasi zuen trilogiari amaiera ematea deliberatu du Arretxek. Eta aurreko bi lanen ildotik datorkigu hirugarrena ere, gure gizartearen egunerokotasuna lotsagabea eta askotan gordina ere den umoreaz agertua.

Esperimentua baino ez zen lehen ideia hartatik, denboraren iragaite etengabearen aurrean, gizakiaren jarrera nolakoa izan daitekeenaren isla garbia bihurtu da. Ostegunakek unibertsitate ikasle taldetxo baten gorabeherak dakarzkigu. Gero, Ostiralak gizontzen-edo eta lan bila hasten den ikasle ohien inguruko ipuin bilduma da. Eta azken honek adinean gora egin baina bizitzaren errealitateari aurre egiten ez dakien lagun taldearen nondik norako lotsagarriak jaso ditu.

Horrela agertzen dizkigu Arretxek gazte izateari utzi nahi ez dioten pertsonaiak, aurreko garai eta bizimoduetara erabat atxikiturik oraindik: ikasle urteak, ikasle gisa pisuan bizimodua eginez, gaupasaz gaupasa, eta abar, ondorioz, jada berena ez den mundu bati modu patetikoz aurre eginez. Hori guztia, aurreko bi nobeletan aipagarri egin den bere umore beltzez landua. Ildo beretik, baina pertsonaia berri baten ikuspegitik azaltzen du oraingoan, Txo izeneko txakurraren ikuspuntu ironikoaz hain zuzen.

Irudikatu dituen pertsonaiekin bat egiten duela esan du Jon Arretxek: “Konpromisoak eta korapiloak atsegin ez dituen pertsona naiz, eta neu ere pisu konpartitu batean bizi naiz”. Modu horretara ezagutu zuen Arretxek, gerora Larunbatak liburuko narratzaile bihurtuko zen txakurra, hain bizimodu eroa daramaten bizilagunak, nola ikusiko zituen animalia gizajoak jakiteko gogoz.

Jon Arretxe (Basauri, 1963) euskal filologian doktorea da, eta honako ipuin bildumen egilea: Ostegunak, Ostiralak eta Zazpi kolore. Tubabu eta Tuparen seme-alabak bidai kronikak idatzi ditu; eta Urrezko triangelua, Oroituz eta argitaratu berri duen Larunbatak nobelak.

Hilabete eta erdi Iran eta Turkiako lurraldeetan eman ondoren, bertan izandako bizipenei liburu berri baten bitartez ahotsa emateko gogoz etorri berri da Arretxe.