kritiken hemeroteka

8.059 kritika

Azken kritikak

« | »

Jon Mirande eta kristautasuna / Joxe Azurmendi / GAK, 1979

Jon Mirande eta kristautasuna Andolin Eguzkitza / Anaitasuna, 1979-07-01

Joxe Azurmendi idazle oparoak, oparorik bada, beste liburu bat eskaini digu oraingo honetan, eta berak ohi duenez, saio bat izan da. Berez, orain urte pare bat buruturiko liburua da, 1978.eko Irun hiriko euskal saioaren sariketaren irabazlea, eta horko idazlan saritu guztiek legez Gipuzkoako Aurrezki-Kutxa Probintzialak argitaratua. Liburu mardoa, 167 orrialdetatik zehar Jon Mirande Aiphasorho zenaren pentsatzeko maneraz berri eta interpretapen ematen zaizkigu, eta sano on eta sakonki eman ere, halako giroaren unibertsaltze batez, proposatzen diren azterketok onartu nahi ez, Azurmendiren saiorik gehienak guztiz irakurgarri egiten dituena, baieztatzen den guztia testuinguru bizi eta jori batetan aurkezten delako. Honako kasu honetan euskaltzalegoaren une goibel haietako berri doi eta datu interesgarriak emanez.

Alde batetik idazle zuberotarra ulertzeko entsegu bat bada ere, ezin daiteke uka, nik uste, maite den idazle onaren defentsa eta erribindikapena denik bestetik:

“Nik uste dut, bildur edo lotsa piska bat egon dela, Mirande aipatzeko eta aztertzeko. Bestela mila aldiz gehiago aipatu eta aztertu behar izango genuen.

Alegia, pentsatzailea. Euskadik ez du hainbeste pentsatzaile interesgarri, bat nolanahi ahazteko. Baina Mirandegandik beti, literato haundi bat zela bakarrik, esaten dugu, baezpadare, eta bet-betan lekutzen gara beste zerbaitetara. Pentsatzaile gisa ere inkomodo bait da marxismoaren etsai, pagano sorginzale, pederastiaren abokatu eta ” faxista” deabrua! Oraindik ere lotsatu egiten ore gaitu, ba? Bildurtu, agian.”

Bestela, egiten den azterketa oso zehatza da Mirandek dauzkan elementurik nahasgarrienak argitzeko orduan, hala nola kristautasunaren aurrean zeukan jarreraz, antikristau baino gehiago ezkristau zelako, nahiz eta elizarekiko oso jarrera gogorraz “euskaldun zaharren gogo basa, borthitz eta handia aphaldu, ahuldu, hobeki erran, irendu zuen haren doktrinak; otso ginelarik bildots egin gaitu…” eta orobat haren faxismo libertari berezi horretaz, Miranderen oinarri sendoenetarikotzat beraren abertzaletasun arradikala aipatuz eta defendatuz.

Betiko legez oso euskara bizkor eta sarri askotan guztiz atsegina, edozein delarik gaiaren astuna. Oso polita esaldi ezpertsonalak egiteko erabiltzen den modua, bigarren pertsonak erabiltzen baititu, hizkuntza mintzatuan izan ere maiz entzun egiten den bezala. Hala ere guztiz ere, lantzean behin, oso gutxitan, egileak hiztegian daukan zabarkeria, edo konturik eza ere aipatu behar da, ez jakiteagatik egiten ez dela argi eta garbi baitago. Oro har, esaten ohi denez, euskal literaturaren historia modernorako arras liburu baliosa eta irakurleei gomendagarria, edozein dela haien interes nagusia, denborapasa zein euskal pentsatzaile baten. Jon Miranderen, ezagumendu barnekoa.

Azken kritikak

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Ethan Frome
Edith Wharton

Nagore Fernandez

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Jon Martin-Etxebeste

Poema liburu bat —irakurtzeko jarraibideak—
Angel Erro

Irati Majuelo

Hotza bazkatzen
Izaskun Igoa Jaimerena

Maddi Galdos Areta

Ganorexia
Iñaki Segurola

Asier Urkiza

Haurrek hitza
Lidia Txukovskaia / Lidia Zhukova

Nagore Fernandez

Artxiboa

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

Hedabideak