kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Txipiroiren bat edo beste / Rafa Egiguren / Ustela, 1981

Txipiroiren bat edo beste Karlos Santisteban / Anaitasuna, 1982-02

Pixkanaka-pixkanaka liburuxka berriak irtenez doaz Ustela Saila delakoan, dagoeneko 17. alea eskuratu zaigularik oraingo honetan. Beronen izenpurua: Txipiroiren bat edo beste eta egilea Rafael Egiguren. Aurreko gehienetan bezalaxe, poesia agertzen da liburuxkan eta marrazki txiki edderrez hornitua, begien atsegingarri. Irakurri dudanean, nahiko xarmanturik geratu naiz, poesion irudizko munduxkak eta graziak hartaraturik, eta izan dudan pena bakarra hain laburrak izatea izan da, hots, horrexen fite irakurraldia, burukreazioaldia, bukatzea.

Benetan buru-irudimem haundiz saiatu zaigu Rafa bere solasa, bere joko poetikoa gureganatuz. Lehengo pesian txalapartari hasten zaigu bere poesiazko txalaparta eder, malgukor, soinu anitzetakoan barneraziz:

“arnas hedatu batean
hire bihotzak emaro txalaparta joka”

ondoren guztiz bere baitaratzeko. Poesiok apalak dira, zintiak (berak ere gizontasunaren negar zintia diosku); mundua bera bezain apalxeak, ostera, eguneroko gauzokin, mundu nahasi honetan garentxoa
rekin eta daukaguntxoarekin arras bestelako irudizko mundu bat sorterazten digu. Gauzak lurtzen dira, lurra gauzatzen; ideiak baratzean lantzen ditu, landareak ideiazko buru batetan erein, irudi ezin politagoak lortuz:

“Memoriaren liburutegi espiraletan”
“Itsas estankatuenaren erdiko uharte naufragoan bakar”
“Udazken lehorreko behi gorrian,
sagardoz puztutako betizu hordia”

Batzutan ironiazko zipristinez ere bai:

“Hegazti berritsuak munduari:
(Este Sagrado Corazón de Jesus esta riquísimo)”

Zinetantxe Rafak ongiro jakin izan du errealitatea eta irudia elkartrukatzen, alderatzen, topatzen, gauzatzen, batetan batzeraino.
Klandestinitatearen txipiroi guztien okaso nostalgikoa opaka ari zaigu eta txipiroi galantak eskaini dizkigu, ez beltzixkak, ez, izarniatsuak, distiratsuak. Ea hurrengo batez ere, arrainketan datorkigun. Hala biz, euskara txiroaren edergarri, denon tripen goxagarri!

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak