kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Ordaina zor nizun / Joxemari Urteaga / Elkar, 2001

Pieza anitzeko puzzlea Ana Urkiza / Euskaldunon Egunkaria, 2001-11-17

Genero poliziakotzat har genezakeen eleberria da Joxemari Urteagaren Ordaina zor nizun liburua: hilketen inguruan idatzia, misteriozkoa eta suspentsekoa. Eleberria 25 kapitulutan sailkatuta dago, eta beste 6 ipuin barnebiltzen ditu. Amaierako egitura dute bai eleberriak bere osotasunean bai ipuinek, eta ipuin bakoitza hilketa baten ingurukoa da. Horregatik bataiatzen ditu egileak Hilpuinak goitituluarekin. Kurioski, ipuin bakoitza leku batean kokatuta dago (Italia, Erresuma Batua, Espainia, EEBBak, Euskal Herria eta Frantzia), eta bakoitzean, pertsonaiek darabilten lengoaia bizi diren lurraldeari egokituta dago.

Ipuinen tentsiogunea laburragoa bada ere, sei hilpuinen kadentzia eta trama nagusiarena bikainki orekatuta daude.

Irakurlea jolaskide

Ikusten ez ezik, begiratzen ere jakin behar dela esatera datorkigu Urteaga bere lehen liburuan. Idazleak, zalantzarik gabe, badaki begiratzen, eta ikusi hutsa egiten dutenez baliatzen da bere hari eta pista ezberdinez betetako puzzlea osatuz joateko. Irakurlea ere jolaskide izango du, eleberriko pertsonaia nagusiaren antzera erabiliko baitu falta zaion puzzle zatiaren bila.

Idazlea, bestalde, maisu da eguneroko bizitzaren elementu klabeak identifikatzen. Badirudi berak egunero hartzen duela beta bizitza bere horretan kontenplatzeko, eta kontenplazio horretatik, errealitateari istorio bitxiak lapurtzeko.

Estiloari dagokionez, Urteagaren lana oso deskriptiboa da. Estilo tradizionaletik edo ohiturazko eleberrietako elkarrizketa moduetatik eta familia egituretatik edaten duena. Eta estilo honi dagokion bezala, erritmo patxadatsu eta lasai bat arnasten zaio bere obrari.

Detailista eta neurtzaile porrokatua

Urteaga maisua da hitzak neurtzen. Eleberriko esamolde eta ideia guztiak daude lotuta. Ez dago bat bera soberan. Guztiek dute jarraipena hurrengo edo aurreko kapituluetan. Eta irakurleak biziki gozatu ahal izango du idazleak hari eta detaile guztiak lotzeko egin behar izan duen lanaz kontu ematean.

Pertsonaiak lau samarrak badira ere, irakurleari, pertsonaia baino areago interesatuko zaio trama. Pertsonaiak, bikainki taxututako tramaren korapiloa askatzeko, pista faltsuak eman eta bide berriak urratzen laguntzeko aitzakia baizik ez dira izango.

Lekuei eta pertsonaien izenei dagokienez, idazleak asko landu dituen puntuak dira. Lekuen deskribapenak irakurleari gertakizuna bere lekuan jartzen laguntzen dio. Eta pertsonaia ezberdinen izenek, ostera, eleberriaren trama osoa mugiaraziko duten nahasmendu, kointzidentzia eta ingurukoak, pista faltsuetarako oinarri izango dira.

Genero poliziakoari dagozkion ezaugarriak osotara konplitzen dituen obra da, beraz, Joxemari Urteagaren Ordaina zor nizun eleberria. Liburua zuzentzen zaion irakurleari oso ondo egokitua. Eta hilpuinetako hilketez gain, eleberri osoko intriga eta tentsioa maisuki mantentzen duena.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak