kritiken hemeroteka

7.393 kritika

Azken kritikak

« | »

Manhattan / Edorta Jimenez / Elkar, 1994

Bilbo upon Hudson Itxaro Borda / Argia, 1995-04-23

Euskaldun zintzo garenoi, aspaldidanik iduritzen zaigu, mila arrazoin kultural eta familialen gatik, Amerikak geure barnean dauzkagula, nahi ala nahi ez: denek badugu izeba hat Bakersfieldsen, Renon bizi den adiskide bat edo Torontotik New Yorkera astero hegazkinez dabilen lagunaren lagunen bat. Bestalde, Manhattan Bilboko pasa-etxe ospetsu baten izena dela dakigun arren, edan-gauetan karrika ezkinetan Blade Runnerak susmatzen ditugu, eta solas maitekorren haritik Beverly Hills galanki igotzen. Hori guzia erraiteko, Edorta Jimenezek Elkar-en argitaratu ipuin bilduman ez gabiltzala arrotz-arrotzago agian Maitxutako patarretan!

Maixu eskuz izkrihatu bederatzi kontakizun bot eskaintzen dizkigu beraz Mundakako idazleak, odolez, alkoholez, sexuz eta rokanrrolez blai, hezur-muinetaraino xipaturik. Liburua hersten dugunean, metropoli hortan humanitate handirik ez dela agertzen zaigu: heriotz bortitzak, labankada galduak, desira hatsangak —mihiak lurrean herrestan— eta apalkeriak dira gogo-bihotzean jaun eta jabe. Ipuin bakoitza ihes molde bakun paten ikurra dela erants genezake, eta ber denboran, salbabide bilatze anker iniziatikoa. Betiko ixtorioa: ez zituena Axularrek ere dei berdintsuak oihuskatzen?

Azaleratzen den bortizkeria, atzoko euskal idazleek hiriaz zuten ikuspegi nihilistari hurbiltzen dira: Mad Max eta Blade Runneren artean nabarmentzen da, mundu honetan biolentzia zapaldua eta barneratua denaz gain, gune intimoetan suspertzen dela; zer da itxuraz bederen sexuaz bezain intimoagorik? Biolentzia intimista, indibidualista ondorioz, hedatzen da azkenean, libertateak ekar lezakeen jende erresponsabilitatea itzaltzeraino. Denek orok orain pentsatzen dute, metafora diferenten bidez, mundua preseki jungle bat dela eta ahulenak pairatu behar duela.

Katarsis berriz ere Bilbon.

Azken kritikak

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Poesia kaiera
John Berger

Joannes Jauregi

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Iratxe Esparza

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Isiltasunaren itsasargia
Ibon Martin

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Alaitz Andreu

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Hektor Rodriguez

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak