kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Diamantearen plaza / Merce Rodoreda (Maite Gonzalez Esnal) / Elkar, 1994

Bizia bizitzen baizik ez eta Itxaro Borda / Argia, 1994-10-16

Gure haur denboretako hangar-peetako usotegien urrina euskarara ekartzeaz eskertzekoa dugu Maite Gonzalez Esnal itzultzailea. Alahaina, “Diamantearen plaza” tituluarekin, Merce Rodoreda (1909-1983) idazle katalandar emankorrenetarik baten nobelan lehen ardura biltzen du uso urrin horren hitzezko oroitzapen segitzaleak. Oso urrina. Iraun-nahiaren ikurra bailitzan. Maite Gonzalezek bigarren aldiz, katalandarretik zuzenean gureratzen ditu Merce Rodoredaren solasak, taigabe memorietan aterbetzen direnak. Duela hamar urte juxtu, Elkar argitaletxeak “Ipuin hautatuak” oparitu zizkigun hain xuxen. Merce Rodoredak, “Diamantearen plaza” honetaz aparte, “Aloma” izenekoa idatzi zuen 1938an, Jaqueline Chambon Nimesko etxeak frantsesera pasatu zuena, horixe aspaldi. Bi obra hauetan, bai “Aloma”n eta bai 1960ko “Diamantearen plaza”n, oso nabari da emaztearen biziarekilako ikuspondua isladatzea lortzen duela izkribatzaleak. “Diamantearen plaza”n, emazte ezkondu baten hara-honarat agertzen dizkigu, Espainia larrutu zuen 1936ko gerla garaietan. Colometak, Quimet artesauarekin familiatuak, minak zorionak bezain “aise” jasaiten ditu, egunerokotasun dorpeari usu bai diolarik, gutitan oldartuz. Liburua orohar, gerla eta pentsamenduak gerorako galtzaleen sahetsean eraman zuten biziaren lekuko ilkitzen zaigu, egoeraren aztertzeko pretentsionerik gabe.

Testu hunkigarriaren euskararatzea ez bide zaio erraz izan itzultzaileari, gertakariak harrokatzen baitira, diskurtsoaren planu horizontalean, funtsezko hausnarketa sakonetarik urrun. Itzultzaileak emakume kontaera kasik infantil honen erritmoa errespetatu du eta delako egoeraren azterketaren egitea irakurlearen esku dago. Lehen bezala orain ere.

Katalandarrez, gazteleraz edo euskaraz, orrialdez-orrialde, hogeigarren mendeko testu handienetarik batekin gurutzatzen gara, irakurle xume garenok eta bizitza begimenean zartatzear daukagu.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak