kritiken hemeroteka

7.059 kritika

Azken kritikak

« | »

Consummatum est / Joan Mari Irigoien / Elkar, 1993

Europaren funtsa Itxaro Borda / Argia, 1994-03-27

Inguratzen gaituzten erdaretan iduritzen zaigu jadanik dotzena bat aldiz irakurri ditugula “Consummatun est” nobelako ixtorioak. Gorrotoz eta ametsez hazten diren pertsonaien tragediak ezagun ditugu, baina hala ere, liburuan aintzina goaz sorpresa askatzale baten bila bezala, edo Diego Heredia gaizoak nolabaiteko barne-bakea aurkituko duelako esperantzarekin. Bukatzean noski, ez dago sorpresarik, dena aurretik plantaturik baitabil, alphak eta omegak ez baitiote idazlearen luma trebeari ihesik egiten.

Bi mundu dira, biak elkarretarik urrun, bi fantasma-eremu krudel, erdiaroko gaztelu sorgindu batetan kuskatzen eta frakasatzen direnak. Espainiako Gerla Zibilaren hastapenean. Gadea burges serora bat da, alemana jatorriz. Diego aldiz tropa nazionalisten buru izaitea lortzen duen ikazkin espainiar baten semea, eta bi destinuak hein batean herra, salaketa mendeku nahiak kudeatzen ditu. Bi klase sozial hauen destinuak juntatzeaz gain, “Consummatum est” nobelan, Europan hain barnaki sarturik den Europa zentralaren eta Europa meridionalaren arteko borroka agertzen da, bat dela oso zibilizatua, goi mailako filosofoen sort-unea, bestea alderantziz basakeria eta indarkeria kontrolagaitzaren lurra. Halatan, ustegabean mitoen ildotik, Europan dagoen dikotomia sozioekonomikoaren lekuko jiten zaigu Joan Mari Irigoienen elaberria. Ipar europearren desir sekretua beste behin literaturan egiaztatzen da: meridional guneen bortizkeriaren pean, ber denboran suntsitzen da meridional aldea eta Europa zibilizatua. Aspaldiko beldurra.

Liburuan ederki azaltzen den eran, Europa desiraren eta lotsaren gainean finkatua da, eta bizkitartean Europa erdi batek, beste erdia pentsamenduaren eta arrazoinaren bortitzaz plegarazi gei du. Guk, hegoaldeko europearrok —zona turistikoa izatez— kasik urtero froga dezakegu iparreko europearren superioritatea eta dirudienez gure fagozitatzeko —nola Gadeak— prest dira beren biziak eta interesak sakrifikatzera.

Agian Joan Mari Irigoienek ez du horrelako helburu “politikorik” ukan liburua idazterakoan, ongiaren eta gaizkiaren ardatzaz balia literatura hutsa “kometitu” gogo zuen, baina irakurleak liburuan bermatzen diren Europaren oinarrizko estereotipoak aurkitzen baldin baditu ez dea liburuaren osagarria?

Azken kritikak

Jalgi hadi plazara
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Alex Uriarte

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Estibalitz Ezkerra

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Javier Rojo

Otto Pette
Anjel Lertxundi

Aritz Gorrotxategi

Stereo
Miren Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Igor Estankona

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Javier Rojo

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Aiora Sampedro

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Joannes Jauregi

Ileak uretan
Josu Penades

Amaia Serrano Mariezkurrena

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Esparza

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Javier Rojo

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Peru Iparragirre

Artxiboa

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Hedabideak