kritiken hemeroteka

7.572 kritika

Azken kritikak

« | »

Azalpenak eta beste. 1932 / Esteban Urkiaga Lauaxeta / Euskal Editoreen Elkartea, 1991

Bizkaia maitea (III) Itxaro Borda / Argia, 1993-06-13

Hürrüneko hiriko gaüetan amets egiten günüan kaiertze hotz eta zurpailetan, arrapikatzen güntüala Lauaxetaren hitzak: “Zer dodan eztakit, baña gexo nago: gorputza aul daukot…”. Ordü haietako mina poesiaz artatzen günüan. Berantago, ordea, Eüskal Editoreen Elkarteak agertü Lauaxetaren “Azalpenak eta beste… 1932″ izeneko artikülü bildüma esküalatü günüan, eta Mauleko Baratze Publikoaren freskuran irakurri.

Antzerki eta olerki idazle gisa, parerik ez züan Esteban Urkiagak. Kronikagile moduan ez da, gure artean, hain ezagüna. Alta, 1932tik 1935eala, EAJren “Euzkadi” izparringian, kasik egünoroz, bere zütabea betetzen züan. Gerla zibilaren hatsarrean, Intendentziako Komandante izentatü züenean, lüma baztertü züan. Agurtzane Mallona Legarretak eskentzen deigün aitzin-solasean, xehetarzün haboro kausitzen ahal dügü Lauaxetari bürüz. 1937ko arramaiatzaren 25eko Gasteizko goiza orano orit ditake heriotzaren müsika latzaz.

“Azalpenak…” hontan, Lauaxetaren interes güne nausiak agertzen zaizgü: erlijionea, herri-jakintza, eüskal eta nazioarteko politika, Mungia, literatüra, erakasküntza… Garai haietan, Euzkadi sortzen ari ziren, eta Lauaxetak, abertzalentako izkribatzen züan, oso helbürü pedagogiko batez, lekü frankotan entzün zitakean bizkaitar “plañan”. Audela, kazetalari lan llabürrak izan arren, hortakoz beharrezko den ulergarritarzüna zaintzez, eüskararen aberasle ere elkitzen zaigü Lauaxeta, bere izkribüak, neologismoz hantzen zütüalarik: artikülü bakotxak hitz berri andana bat dakarkigü… Hunkigarria da zinez, Lauaxetak eüskararen gan züan fedea.

Stephanus Urquiaga-Lauaxeta, bere olerkietan, sentimental baten ütxüraz maitatzen günüan, eta “Azalpenak…” hotan, begi-beharriak mündüari idekiak zütüan gizon bat kürütxatzeko parada dügü, hoilaz-hoila. Berak süstatü ikastoletako andereñoen manerako ümiltarzünez betea zen Lauaxeta.

Azken kritikak

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Bitakora kaiera
Ibon Sarasola

Mikel Urkixo Aierdi

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak