« Balizko errotei irina sortarazi nahian | Azkueren Euskal Erriaren Yakintza »
Argiaren barne-distantziak / Imanol Irigoien / Erein, 1989
Argiaren barne-distantziak Josu Landa / Argia, 1989-11-12
Imanol Irigoien, poeta baino lehenago ez dakit, baina poetaz aparte pintorea ere badela gaauza jakina da. Jakina izatea gain, liburuan bertan jakinerazi egiten zaigu. Beharbada horregatik zaila da esatea liburu honekin irakurlea ez ote dagoen han-hemenka pinturaren zantzuak igertzera aurretik erabakita. Baina pintoreaz gain musikoa ere badela esanez gero, hori ere sinets liteke, arte mota desberdinak bilduz, erabateko Artearen bilatzeko saioan murgilduta bait dirudi Irigoienek, artearen kontzepzio tradizionalenaren barruan.
Guzti horrek halako metafisika tonu batez kutsatzen ditu “Argiaren barne-distantziak” honetako poemak. Batzutan izateari buruzko gogoeta poetikoen bidez, bestetan denboraren iragateari buruzkoen bidez. Gehienetan objetu hutsak edota izadiko elemenduak kontenplatuta giza-errealitateari begira aporta ditzaketen intuizioak papereratuz. Gogoetarik falta denean, pinturaren inpotentziari erantzuteko dela esan liteke, hizkuntza plastikoak adierazi ezin dituen ñabardurak hizkuntza idatzian emanez. Eta batez ere, liburua da, hots, ez da poema pilaketa bat, koherentzia haundia mantentzen du (poesiaren koherentzia posiblea den neurrian), liburua hasi eta bukatu arte. Malizia batere gabeko liburua, baina intentzionalitate haundikoa.
Esentziaren bilaketa horretan, bederatzi zatitan banatzen du liburua Imanolek, baina banaketa horrek gehiago dirudi orden kronologikoari erantzuten diola beste ezeri baino. Nolabaiteko eboluziorik ere badago halere, laberinto baten modura. Poema erreflexiboenetatik hasi, poema sinbolikoagoetara jotzeko ondoren, segidak hizkuntza pinturagai gisa erabiltzeko, eta gogoetara itzultzeko azkenik.
Haize begitik
Mikel Ibarguren
Maddi Galdos Areta
Bide bihurrietan
Elena Martinez Rubio
Asier Urkiza
Moebiusen ertzak
Garazi Kamio
Nagore Fernandez
Zainetatik zilarra
Nahia Intxausti
Paloma Rodriguez-Miñambres
Landura
Jose Luis Otamendi
Mikel Asurmendi
Harakinen alaba
Yurre Ugarte
Irati Majuelo
Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette
Aritz Galarraga
Zaldi bat
Maddi Ane Txoperena
Joxe Aldasoro
Akabo
Laura Mintegi
Mikel Asurmendi
Mio marito deitzen zion
Joxean Agirre
Asier Urkiza
Nonahiko musika
Juan Kruz Igerabide
Nagore Fernandez
Barazkijalea
Han Kang
Maialen Sobrino Lopez
Beste urte batez
Samira Azzam
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Ulhaintsaren negarra
Jon Garmendia
Aiora Sampedro