kritiken hemeroteka

8.335 kritika

« | »

Azken belaunaldia / Edorta Gonzalez / Elkar, 1988

Azken belaunaldia Dabid Zuazalde / Argia, 1989-01-15

Bestelakorik irakurri badugu ere, ez da hau euskaraz idatzitako zientzia fikziozko lehen elaberria. Aurretik, guk dakigula, Xabier Kintanak ihardun zuen (oroit, kasu, “Ukronia” famatu hura), eta Maddi Pelotek Maiatzekin “Biharko oroitzapenak” ipuin liburua eta “Teleamarauna” nobelatxoa argitaratu zituen. Egia da, hala ere, gutxi landutako generoa dela zientzia fikzioa, azpigeneroa askoren ustetan, eta alde horretatik idazle berri bat gure artean, eta beraz interesgarria.

Bilbotarra da Edorta Gonzalez, eta euskaldunberria, itxura denez, bere hizkuntza gogor eta hotz samarra bait da. Baina tira, batek esan lezake, liburua zientzia fikziozkoa izaki barkakizun izan ahal dela hori.

Liburuko istorioa hauxe da gutxi gorabehera: zientzilari bat deskubrimendu itzela egiteko zorian dago, baina horren ondorioaren beldur da. Ezegitekoa egin ondoren, Enperadoregoaren espioitza eta armada guztia izango dituzte atzetik berak eta bere lagunek. Nobelaren bilakaeran bestalde, gizakien espeziearen ordez zientzilariak asmatutako izaki berriak nagusituko dira.

Edorta Jimenezek, Susak zientzi fikzioari eskeinitako aleko saio batean zera zioen: geroaz mintzatzean beti ari garela oraingo gure errealitatea ematen. Eta horren zantzuak nabari dira nobela honetan. Hala ere, inpresio nagusi bat geratu zait, liburua goitik behera topikoz betea dagoela, sarritan errazkeriaz eta injenio faltaz, genero honetako literatura eta zinemako topiko gehiegiz gainezka. Egileak ez du mundu berririk, bere ezaugarri propioak izango dituen mundua eraikitzen jakin, eta irakurtzerakoan honez gero ikusitakoaren sentsazioa nagusitzen zaizu.

Dena den, istorioa ondo kontatua dagoela esatera ausartuko naiz, “korrektoa” dela edo: badu suspense pittin bat. Baina bukaerak berriz, kutsu mistiko-teologiko bitxia.

Azken kritikak

Horma
Marlen Haushofer

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Joxe Aldasoro

Zoo
Goiatz Labandibar

Paloma Rodriguez-Miñambres

Xomorroak
Julia Guillamon

Nagore Fernandez

Monogamoak
Iñigo Astiz

Asier Urkiza

Metamorfosia
Franz Kafka

Aritz Galarraga

Mesfida zaitez
Bea Salaberri

Jon Jimenez

Nazionalismoaren alde eta aurka
Joxe Manuel Odriozola

Mikel Asurmendi

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Manttalingo alaba
Mikel Etxaburu

Jose Luis Padron

Nazioa eta hizkuntza Humboldten pentsamenduan
Iñaki Zabaleta Gorrotxategi

Jon Jimenez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Irati Majuelo

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

Hasier Rekondo

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Artxiboa

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

Hedabideak