kritiken hemeroteka

7.497 kritika

Azken kritikak

« | »

Metamorfosiak / Ovidio / Erein, 2001

Kulturaren oinarri Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-09-29

Ovidioren bizitza zoragarria izan zen alde guztietatik. Erroman gortesau, eta Enperadorearen adiskide izatetik, erbesteratua izatera iritsi zen, turkiarrek Kara Dekitz (Itsaso Beltza) eta greziarrak Ponto Euxino (itsas abegikorra), deitzen zuten tokian, Danubio/Donauren eragina amaitzen den tokian, orduko zibilizazioaren mugetan. Garbi dago turkiarrek eta greziarrek ez zutela itsaso bera ikusten. Ovidioren Tristia erbesteratu baten negar-kanta da, Europako literaturan geroxeago imitatua izango dena (imitatzaileak gara azken finean), izan ere ponto euxino asko ezagutu ditugu ordudanik. Liburuko doinua, noski, tristea da, etengabeko lantua, etengabeko purrustada. Baina Ovidio ez zen poeta tristea izan beti, bere bizitzako udazkenean baizik ez. Lehenago, gazte eta famatua zenean, bizitza edan zuen, laranja zukua edaten den bezala, poliki baina tanta bakoitza dastatuz. Izugarrizko arrakasta izan zuen Ars Amandi liburuarekin, non maitasuna lortzeko trikimailuak ez ezik, maitasunaz gozatzeko aholkuak ere ematen baitzituen. Oso aipatua izan zen Erdi Aroaz geroztik; oso aipatua eta oso zigortua, dena esan behar bada. Baina liburu hori sexu-bide gisa hartua izan hada, Metaformosiak izeneko liburuak garrantzia handiago izan du Europako kulturan. Irakurri besterik ez Quevedoren lanak edo-eta Montaignerenak, horretaz konturatzeko.

Literatura bakoitzaren sorreran mitoak daude; hasieran ahoz aho, erdi ezkutuan zabaltzen dira, zentzu erlijiosoa baitute. Gero ahoz ahozko hura idatzi egiten da eta hor dago lurra, gero literaturaren etxea eraikitzeko. Alde horretatik begiraturik, Ovidioren hau, Juan kruz Igerabidek moldatu duena, zoragarria da, gure kulturaren oinarriak erakusten baitizkigu.

Azken kritikak

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Karanbola hirukoitza
Eneritz Artetxe

Amaia Alvarez Uria

Bilduma bat
Sandro Penna

Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Mikel Asurmendi

Izurria
Albert Camus

Txema Arinas

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Lisboako setioaren historia
Jose Saramago

Joannes Jauregi

Artxiboa

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Hedabideak