kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Xake nobela / Stefan Zweig (Xabier Mendiguren) / Alberdania, 1999

Mundu baten amaiera Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1999-05-29

Vienan bada etxe bat, beste asko bezala aurrealde dotorekoa. Aspaldi zuen itxura berbera du orain, noizbehinka zaharberritu egiten baitute. Izan ere, etxe horretan jaio baitzen Stefan Zweig, austriarrek oso maitea duten idazlea. Auzoa bera da dotorea. Handik gertu burdinazko iragarki batek gogorarazten digu Thomas Mann eta Sigmund Freud ere vienarrak direla jaiotzez. Stefan Zweig-i, beste idazle askori bezala, garai mugarri batean bizitzea egokitu zitzaion. Enperadoregoa ezagutu zuen, lehen gerratea ere bai, eta nazien iritsiera ikusteko parada ere izan zuen. Garai erabakiorra inondik ere, alde batera edo bestera, intekektualen pentsaera irarri zuena. 1940ean ihes egin zuen Brasilera, eta han bere buruaz beste egin zuen, emaztearekin batera. Ezin omen zuen bizi gerra dena larrutzen ari zen munduan. Gure artean ere, ospe eta izen haundiko idazlea izan zen. Maitea. Gure Gerra amaitu eta gero Stefan Zweigen hainbat liburu argitaratu (edo birrargitaratu) ziren.

Gogoratzen naizenez, Magallanesi buruzko biografia bat idatzi zuen. Bertan kritika gogorrak egiten dizkio bai espainiartasunari bai (gure) Elkanori. Ez zituen maite Espainiar fanatismoa, erlijio kontuetan tolerantzia-eza. Dena dela, gero ahuldu egin zen haren itzala, gure artean diot. Horregatik poztu nau nobela xume hau euskaratuta ikusteak. Bi historia kontatzen baititu Stefan Zweigek nobela bakarrean. Bata, xake jokalari profesional harroputz eta soraioarena. Bestea, xake jokalari dilettantearena, naziei esker (edo nazien kontra) xake-zaletu zenarena, erotu arteino. Bata gizon praktikoa da, taula ikusita pentsatzen ditu mugimenduak; bestea, irudimen aberatsekoa izanik, buruz pentsatzen ditu egin beharrekoak. Bata, txapelduna da. Bestea, biktima izateko jaioa. Horra hor bien arteko desberdintasuna.

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak