kritiken hemeroteka

8.475 kritika

« | »

Manhattan / Edorta Jimenez / Elkar, 1994

Bide basatietan barrena Aingeru Epaltza / Nabarra, 2001-05

Edorta Jimenez bere nobelek bilakatu dute gure idazle preziatuenetariko bat. Alabaina, aspaldi honetan atzenduxeak baditu ere, poesian eta kontakizun laburretan ere egin du lanik aski. Nik —agian ez zait horregatik haserretuko— neurri txikian egindako prosa lanak maite dizkiot bereziki. Halaber, kresal usaineko idatziek eman badiote ere mundakarrari merezi duen itzala, Bilbo hurbilaren itzalpeko kale giroa hark bezala islatzen duenik literaturgile guti dugu gure artean. Eredutako, 1994an argitaraturiko Manhattan hau.

Bederatzi narraziok osatzen dute lanaren gorputza, bederatzi proposamen ezberdinek, eta denek, bat izan ezik, hiriko gau giroa ardatz. Gau giroa, bere zentzurik gordinenean, basatienean. Jimenezen pertsonaiek, rock and roll soinu-banda dutela, bidaia egiten dute droga mota ezberdinetan mila aurpegierak akuilu eta helburu. Zerua bilatzen dute, baina gehienetan infernua baizik ez dute aurkituko: bakardadea, damua, epaitegia, eritasuna edo heriotza.

Letra idatzizko musika duen CD eta LP honetako pieza batzuk antologikoak dira: Epaile jauna, Blade Runner (Bizarlabain ibiltaria), Glory days, Botila barruan gorderiko mezua edo 87ko antologia, kasurako.

80. hamarkada bukaerako eta 90. hasierako giroa ezagutu genuenoi oroimena astintzeko balio digu liburuak. Baina hori jadanik burusoildu garenondako erakargarri gehitua baizik ez da. Gazte konturik berritu nahi edo behar ez dutenek ere badute liburu hau beren eskuetan hartzeko arrazoi franko: Jimenezen prosa sendo eta ausarta; haren ironia eta gaiztakeria (gaiztakeria literarioa, bistan da); narrazioaren hariari tira eginez, irakurlea harritu edo mingostuko duen bukaerara eramateko duen abilezia.

Nobela onetatik pelikula on bat ateratzea zaila dela diote adituek, filmeari, etorkiz, ipuin eta narrazioaren formatoa hobeki dagokiolakoan. Hori egia bada, dozena erdi pelikula on atera litezke liburu honetatik.

Azken kritikak

Zero
Aitor Zuberogoitia

Amaia Alvarez Uria

Oihaneko ipuinak
Horacio Quiroga

Aiora Sampedro

Carvalho Euskadin
Jon Alonso

Mikel Asurmendi

Egurats zabaletako izendaezinak
Rakel Pardo Perez

Jon Jimenez

Antropozenoren nostalgia
Patxi Iturregi

Asier Urkiza

Barrengaizto
Beatrice Salvioni

Nagore Fernandez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lautadako mamua
Xabier Montoia

Aiora Sampedro

Berbelitzen hiztegia
Anjel Lertxundi

Mikel Asurmendi

Haize beltza
Amaiur Epher

Jon Jimenez

Coca-Cola bat zurekin
Beñat Sarasola

Asier Urkiza

Girgileria
Juana Dolores

Nagore Fernandez

Berlin Alerxanderplatz
Alfred Döblin

Aritz Galarraga

Teatro-lanak
Rosvita

Amaia Alvarez Uria

Artxiboa

2025(e)ko martxoa

2025(e)ko otsaila

2025(e)ko urtarrila

2024(e)ko abendua

2024(e)ko azaroa

2024(e)ko urria

2024(e)ko iraila

2024(e)ko abuztua

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

Hedabideak