kritiken hemeroteka

7.333 kritika

Azken kritikak

« | »

Beirazko giltzak / Jaume Fuster / Elkar, 1997

Joan zaiguna Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1998-02-14

Jaume Fuster hil egin da, duela gutxi. Kronika moduko hau argitaratzen denerako, egunak edo asteak izango dira hura joan zaigula. Ez nuke ahantzi nahi, beraz, Jaume Fusterrek euskal literaturari ekarritako onura, izan ere bi liburu baitira, nik dakidala, euskaraturik dauden harenak. J. A. Arrietak itzuli duena da bata (Beirazko Giltzak); Anna i el detectiu, bestea (euskaraz Ana eta detektibea, Felipe Juaristiren itzulpena, Desclée de Brower, 1997). Nork bere buruaz hitz egitea itsusi geratzen da, jakineko kontua da hori, baina esan nahi nuke istorio polita dela, atsegina, misterioz betea, irakurgarria (neronek itzulia bada ere).

Liburu asko idatzi zituen Jaume Fusterrek, generoak ere bat baino gehiago ziren jorratutakoak. Tolkien katalana zen batzuen iritziz (horixe irakurri berri dut Madrileko egunkari batean), guregana iritsi dena, ordea, haren polizia-istorioak dira (Lluis Arquer, Fusterren detektibea, Ross Macdonalden Lew Archer omen. Hala irakurri dut Bartzelonako egunkari batean). Dena dela, maisua zen nobela-klase horretan (polizia-nobela idazten alegia), eta Ross Macdonalden zordun bada ere (ezin dut, nahita ere, iragana erabili), Chandlerrena ere bai neurri berean. Eta Chandler Chandler da, ez dezagun ahantz.

Goazen J.A. Arrietak itzuli duen liburura. Hamazazpi istorio dira guztira. Lehenago, zirriborroan, “El Mon” aldizkarian azaldu ziren, beste askorekin batera esan nahi dut (ehun bat istorio idatzi baitzituen). Joko gisa daude antolatuta, hori garbi dago. Istorio bakoitzean misterio bat azaltzen da, eta idazleak misterio argitzeko urratsak emateaz gain, bakoitzarentzako giltza ere ematen du. Hortik, izenburua bera (Beirazko Giltzak). Proposatutako jokoa hauxe da: Lluis Arquerren abentura bakoitza irakurri ondoren, irakurleak bilatu behar ditu kasua argitzeko lagungarri izan diren arrastoak.

Beste zerbait esan nahi dut amaitu baino lehen. Lluis Arquer bere garaiko detektibea da. Begi-luzea denez, errealitateko gauza gutxik egiten diote ihes. Berdin argituko du politikari zenbaiten ustelkeria nola dirua erraz egin nahi duten enpresarien iruzurra. Gaur-gaurkoa da, eta badu salaketa kutsua ere batzuetan.

Itzulpena ona da (J.A. Arrietarena). Testuak ederki irakurtzen dira.

Azken kritikak

Atzerrian
Nerea Balda

Ibon Egaña

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Ez dadila eguzkia sartu
Martin Etxeberria / Xabier Etxeberria

Amaia Serrano Mariezkurrena

Hariak
Yoseba Peña

Igor Elordui Etxebarria

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Txema Arinas

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Artxiboa

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Hedabideak