kritiken hemeroteka

7.226 kritika

Azken kritikak

« | »

Beirazko giltzak / Jaume Fuster / Elkar, 1997

Joan zaiguna Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1998-02-14

Jaume Fuster hil egin da, duela gutxi. Kronika moduko hau argitaratzen denerako, egunak edo asteak izango dira hura joan zaigula. Ez nuke ahantzi nahi, beraz, Jaume Fusterrek euskal literaturari ekarritako onura, izan ere bi liburu baitira, nik dakidala, euskaraturik dauden harenak. J. A. Arrietak itzuli duena da bata (Beirazko Giltzak); Anna i el detectiu, bestea (euskaraz Ana eta detektibea, Felipe Juaristiren itzulpena, Desclée de Brower, 1997). Nork bere buruaz hitz egitea itsusi geratzen da, jakineko kontua da hori, baina esan nahi nuke istorio polita dela, atsegina, misterioz betea, irakurgarria (neronek itzulia bada ere).

Liburu asko idatzi zituen Jaume Fusterrek, generoak ere bat baino gehiago ziren jorratutakoak. Tolkien katalana zen batzuen iritziz (horixe irakurri berri dut Madrileko egunkari batean), guregana iritsi dena, ordea, haren polizia-istorioak dira (Lluis Arquer, Fusterren detektibea, Ross Macdonalden Lew Archer omen. Hala irakurri dut Bartzelonako egunkari batean). Dena dela, maisua zen nobela-klase horretan (polizia-nobela idazten alegia), eta Ross Macdonalden zordun bada ere (ezin dut, nahita ere, iragana erabili), Chandlerrena ere bai neurri berean. Eta Chandler Chandler da, ez dezagun ahantz.

Goazen J.A. Arrietak itzuli duen liburura. Hamazazpi istorio dira guztira. Lehenago, zirriborroan, “El Mon” aldizkarian azaldu ziren, beste askorekin batera esan nahi dut (ehun bat istorio idatzi baitzituen). Joko gisa daude antolatuta, hori garbi dago. Istorio bakoitzean misterio bat azaltzen da, eta idazleak misterio argitzeko urratsak emateaz gain, bakoitzarentzako giltza ere ematen du. Hortik, izenburua bera (Beirazko Giltzak). Proposatutako jokoa hauxe da: Lluis Arquerren abentura bakoitza irakurri ondoren, irakurleak bilatu behar ditu kasua argitzeko lagungarri izan diren arrastoak.

Beste zerbait esan nahi dut amaitu baino lehen. Lluis Arquer bere garaiko detektibea da. Begi-luzea denez, errealitateko gauza gutxik egiten diote ihes. Berdin argituko du politikari zenbaiten ustelkeria nola dirua erraz egin nahi duten enpresarien iruzurra. Gaur-gaurkoa da, eta badu salaketa kutsua ere batzuetan.

Itzulpena ona da (J.A. Arrietarena). Testuak ederki irakurtzen dira.

Azken kritikak

1.362 km euri
Garazi Goia / Goizalde Landabaso

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Mikel Asurmendi

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak