Maltako belatza / Dashiell Hammet (Xabier Olarra) / Igela, 1997

Bizitzaren metafora Javier Rojo / El Correo, 1998-02-11

Maltako belatza dagoeneko eleberrigintza beltzean lan klasikoa dugu, eleberri horretan oinarritutako filmea ere maisulantzat hartu daitekeelarik. Eta benetan onak diren idazlanekin baino gertatzen ez den bezala, urteak aurrera joan ahala gero eta aberastasun gehiagoz jantzita agertzen zaigu denborapasako literatura moduan jaiotako testu hau. Orain berriro irakurtzean, argumentuaren hariak aldez aurretik ezagunak zaizkigunez gero eleberriaren bestelako ezaugarriei erreparatzen diegularik, ikus dezakegu nola Maltako belatza giza-bizitzaren metafora miresgarria osatzera ere heltzen den: pertsonaia batzuk aberastasunaren ametsaren atzetik dabiltza itsu-itsuan, elkarri oztopoak jarri edota traizioak egiten, batzutan elkar hiltzen, eta aberastasunak belatz baten estatuaren itxura dauka. Ametsekin gertatu ohi den bezala, hura eskuratzear daukatenean itzuri egiten zaie, eta berriro bilaketan hasi behar; izan ere, Sisiforen zigorrak giza-izaeraren funtsezko ezaugarria dirudi. Historia hau Xabier Olarrak jarri digu euskaraz. Hau dela-eta, irakurlea berehala ohartuko da itzultzaile honek inork ez bezala jakin duela honelako eleberri beltzei dagokien idazkera zehatz eta malgua lortzen. Alde guztietatik ikusita eleberri bikaina.