kritiken hemeroteka

7.634 kritika

Azken kritikak

« | »

Gerbault bakartia / Xabier Lizardi / Erein, 1996

Lizardi eta Gerbault Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1996-09-14

“Gerbault bakartia” izeneko testu hau nondik nora agertu zaigun jakin nahi duenak irakur beza Lurdes Otaegik idatzitako hitzaurrea: “Lizardiren mendeurreneko erakusketarako materialen bila niharduela, Lizardiren familiakoek gorderiko liburuen artean aurkitu nuen, besteren artean, artikulu exotiko hau 1930eko Argiaren Egutegian, 69-74 orrialdeetan argitaratua”. Alain Gerbault oso ezaguna egin zen garai hartan, munduari berak bakarrik eta itsasuntzi txiki oihal bateko batean eman ziolako bira. Liburu bat idatzi zuen, “A la pursuite du soleil”, “Eguzkiaren jarraika”, Lizardiren itzulpenean. Artikulua, Lurdes Otaegik esaten digunez, liburu irakurri ondoren idatzi zuen Lizardik, eta Alain Gerbaultek berak bidaian egindako argazkiekin hornitu zuen.

Lizardiren teoria poetikoak argitzeko balio digu artikuluak. Bakardadea eta natura maite zituen poetak ezin txalotzeke utzi Alain Gerbaulten bidaia. Hasera-haseratik esaten digu Lizardik atsegin zaiola itsas bidazti frantziarra. Erabilitako doinu eta miresmen-keinuez badakigu bat egiten duela haren izaerarekin. Zuzenean ez bada ere, bidenabar adierazten digu arimaz anaiak direla frantziarra eta bera: “Alain bezalako gizakumeak, giza-landuen artean, hau da ‘zibilizatuaren’ erdian izan ezik, ez zaizkizu inon aspertzen”. Edo piska bat aurrerago, Alain Gerbaultek ezagututako herriez ari dela: “Itsasalde urrun haietan gizonzibilizatuak egindako lanari zer deritzo Alainek?… Bada…, gehienetan negargarria dela. Izadia gorri-gorrian atsegin zaio giza ikuturik gabe. Gizadiak, berriz, jare, beren ohiturak eta izaera nabari; inork azpiratu, ez aldatu ez bihurritu gabe”. Lizardik ez du begi onez ikusten herriek beren ohiturak eta tradizioa galdu izana. Hona hemen pasarte argigarri bat: “Mangavera uhartera jaisten denean, ez oinetako ez txapelik; elastiko bat, eta futboleko galtza motzak, soineko guztitzat; bertako beltzak bera baino jantziagoak dakusa, europeartuegiak dionez. Hango neska-mutikoek Frantziako kondaira bai, baina ez berena, ikasten dihardute; eta horri ez dio ederresten Alainek, bera frantziarra izanagatik”. Dena dela, ez Alain Gerbaultek ez Lizardik ez dute aztertzen zergatik gertatzen den hori.

Liburuxka honek beste bi testu ere badakartza: “Herrialdeak eta abendak”, Luis Eleizalderen “Paises y razas” izeneko liburuari buruzko iruzkina; eta “Segurako hitzaldi aberkoia”, Sabino Aranaren omenez egindako hitzaldia, hain zuzen.

Azken kritikak

Suak pizten direnean
Mikel Soto

Irati Majuelo

Xala
Cynthia Ozick

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Ibon Egaña

Poesia, zaurien ukendu
Ainhoa Urien

Javier Rojo

Argiantza
Pello Lizarralde

Mikel Asurmendi

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Arantxa Iturbe

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Nagore Fernandez

Sano erradikal
Isabel Diaz

Aiora Sampedro

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Mikel Asurmendi

Moskito
Igor Estankona

Mikel Urkixo Aierdi

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Amaia Alvarez Uria

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Hedabideak