kritiken hemeroteka

7.333 kritika

Azken kritikak

« | »

Gure garaiko heroia / Mikhail Lermontov (Jose Morales Balda) / Ibaizabal, 1996

Garai hartako heroia Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1996-08-24

Badira zenbait liburu, hasi eta bukatu behar direnak, egunean bertan ahal dela, egonezina, gaitza eta mina sortzen baitituzte, hurrengorako utziz gero. Nobela handiak dira, beti iraungo dutenak eta gaur atzo bezala denboraren iragaiteari iletatik tiraka eusten diotenak. Errusiar literaturan esaterako nobela ederrak ditugu, tartean hau, Lermontoven “Gure garaiko heroia”.

Lermontov poeta izan zen, Pushkin handiaren jarraitzaile. Pushkin hil ondoren, “Poetaren heriotza” izenekoa idatzi zuen, non nabarmentzen diren sentimentuen sakontasuna, hau da, tristura latza. Poema horretan noblezia eta Tsarraren kortea salatzen zituen, Pushkinen heriotzaren erruduntzat joz (gogoratu behar ohorezko-borrokan hil zutela Pushkin. Horretan ere Lermontov jarraitzaile: ohorea gordetzeko borroka batean hil zuten hura bera ere). Lermontov Kaukasora bidali zuten (soldadu zen), orain txetxeniarrak eta lehian dabiltzan lurraldera. Han ikusitakoa baliogarri izan zitzaion gerora.

“Gure garaiko heroia” bost ataletan dago banatuta: Bela, Maxim Maximitx, Taman, Meri printzesatxoa eta Fatalista. Kaukasora bidalitako Petxorin ofizial gaztea da bost atal horiek elkarrekin lotzen dituen haria. Petxorin pertsonaia garaiko pentsamenduaren eredu da. Berak kontatzen digunez, gaztetan jaiak eta festak, olgetak eta dantzak ezagutu omen zituen, baina azkenik hori guztia maite zuen gizarteaz aspertu egin zen. Kaukasora joan zen, borrokan pizgarriren bat aurkituko zuelakoan, odola irakiten jartzen den une hori alegia, heriorengandik hurbil. Baina alferrik, gudarien artean, odol artean, asperra berriro ere. Etsipena, asperra, ezertarako gogorik eza, horiek dira Petxorinen ezaugarriak; ia-ia Pushkinen Eugeni Oneginenak berak eta berberak. Eta Petxorin hurrengo belaunaldikoa izanik, Oneginen hurrengoa noski, Errusian gauzak ez zirela asko aldatu esaten digu horrek.

Horretaz gain, esan ere nahi nuke, itzulpena oso ona dela. Eta testuaren beraren plazerraz gain, euskararena erantsi behar zaio. Josu Moralesek errusiarrak itzuli ditu batik-bat, eta nik haren itzulpenetatik Pushkinen “Saltan Erregea” azpimarratuko nuke, Desclée de Brouwer argitaletxean aurki daitekeena, hain zuzen.

Azken kritikak

Atzerrian
Nerea Balda

Ibon Egaña

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Ez dadila eguzkia sartu
Martin Etxeberria / Xabier Etxeberria

Amaia Serrano Mariezkurrena

Hariak
Yoseba Peña

Igor Elordui Etxebarria

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Txema Arinas

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Artxiboa

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Hedabideak