susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Gerezi desiratuak | Bihotz bi: Gerrako kronikak »

Ondaretzat gorrotoa / Zalbador Zapirain Ataño / Auspoa-Sendoa, 2000

Iragan hormatua Javier Rojo / El Correo, 2000-07-26

Baserri giroan kokatutako gorroto eta amodiozko istorioa kontatzen du Salbador Zapirain Atañok Ondaretzat gorroto-n. Bi familiak belaunaldiz belaunaldi elkar gorrotatzen dute, beraiek ere gorroto horren kausa zein den ez dakitelarik, hilketa batek eta ezkontza batek gorroto horri amaiera jarri eta bi familiak elkartu arte. Istorioa XIX. mendearen bukaera aldean hasten da. Argumentua, ikusten denez, ohikoa literaturan, tragedia eta melodramaren artean dagoela esan genezake. Kontamoldeak eta ideologiak, bestaldetik, literaturarik tradizionalenaren ordezkari baten aurrean jartzen gaituzte. Izan ere, idazkeraz (eta ez bakarrik euskara batuan idatzita ez dagoelako), kontamoldez eta, batez ere, ideologiaz iraganean hormatutako mundu bat islatzen da eleberrian. Antonio Zavalaren hitzetan, Atañok erabiltzen duen euskara “jator, ugari, aberats, dotore eta garbia” da. Eta ez zaio arrazoirik falta. Baina euskara hau, mundu ikuskera bat erakusteko ez ezik mundu ikuskera horren atal garrantzitsua ere badenez, nekez izan daiteke baliagarri XXI. mende atarian gauden honetan. Ataño aurten hil da, urtarrilaren 2an (beraz, hil ondoren argitaratutako liburua dugu hau). Zaila egiten zaio bati kasualitate honi balio sinbolikorik ez ematea.