kritiken hemeroteka

8.001 kritika

Azken kritikak

« | »

31 baioneta / Aitziber Etxeberria / Erein, 2007

Baioneta luzeegiak Josu Lartategi / Deia, 2007-06-01

Eleberri historikoarena, salbuespenak salbuespen, jenero debaluatua da, ondo merezita gainera; berorren irakurle gehienak jakingura historiko sakonik gabekoak dira, bai baitakite kontakizun asmatua dela, baina bestetik nolabaiteko eduki historikoa ere nahi dute, zerbait ikastea-edo alegia, osterantzean giza-harreman hutsezko istorioak irakurriko lituzketelako. Irakurle horiek (eta neronek asko eta maiteak ditut inguruan) ebaditze literario minimoa nahi dute, bai eta ere kirrinka nabarmenik gabeko bizkarrezur historikoa. Eta irakurleek minimotasuna eskatzeak idazleen minimotasuna dakar, erdipurdikerietarako arriskua. Idazle asko eta onak jausi izan dira (eta jausten) errazkeria salgarriaren tentazioan, eleberri historikoa errazegi saltzeak eleberri historikoak errazegi idaztea ekarri baitu.

Aitziber Etxeberriak, ausart jokatu guran agian, estilo-aldaketan jauzi kualitatiboa egin eta Tango urdina haren berezkotasuna, bat-batekotasuna gainditu eta Beatriz/Graziana eta Beatriz/François hirutasun zatikatu baina Beatrizek lotuaren arteko harreman intimoak testuinguru historikoan txertatu nahi izan ditu. Nire iritzian ez du aurreko opera prima gainditu, ez bada orrialde-kopuruan eta betegarri-lanean. Ehun orrialde ingurutan utziz gero eleberri gogoangarria eta iradokiorra egingo zuen. Kulebroi historikoa egin nahi zuen, agian, baina istorioak ez zuen horretarako ematen (edo akaso askoz gehiagorako ematen zuen eta berak ez du asmatu konexio egokiak behar bezala jorratzen).

Pertsonaien taxuketa hirugarren pertsonako kontalari partehartzaile eta manipulatzaile xamar batek egiten dizkigu. Batzuetan pertsonaiaren perspektiba psikologikoa bere eginez ondo moldatzen bada ere, beste batzuetan komentario erabat lekuz kanpokoak antzeman ditut (“euskaldunak saltsa guztietan daudela” bezalako ateraldiak zertara datozen ez dago ulertzerik).

Desorekak somatu ditut. Ondo lortua dago François eta Beatrizen arteko estraineko enkontrua, baina akabukoak ez nau asebete, pertsonaia desberdinak diruditelako (ala beraien garapena ote?). Françoisen gaitzak joko gehiago emango duela dirudi, baina akabuan urrezko kakalardoak eta etengabeko pentsamendu luzeek hartzen dute indarra. Grazianak ama nola ikusten duen da agian lortuena, nola uste duen zerbait ezkutatzen diola, gaixotasunen bat agian; gero, baina, Pantxika agertzen denetik Grazianaren pertsonaiak indarra galtzen du. Iruditzen zait esaldiak moztuta, kontalariaren hainbat eskuartze kenduta, pertsonaien izaerari eutsita, satorrarena hasieratik ez baizik amaierarako utziz eta argumentua trinkotuz askoz hobea izango zela, “historikoa” bezalako epitetoen beharrik gabekoa gainera.

Azken kritikak

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Nagore Fernandez

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Erradikalak
Ane Labaka Mayoz / Beatriz Egizabal Ollokiegi

Jon Martin-Etxebeste

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Mikel Asurmendi

Hotza bazkatzen
Izaskun Igoa Jaimerena

Irati Majuelo

Krakovia
Goizalde Landabaso

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Austerlitz
W.G. Sebald

Hasier Rekondo

M ama* eme* ume*
Erika Lagoma / Estitxu Fernandez

Jon Martin-Etxebeste

Soka
Mikel Gurrea

Nagore Fernandez

Ez erran inori
Maddi Ane Txoperena

Asier Urkiza

39 lore
Amancay Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Austerlitz
W.G. Sebald

Jon Martin-Etxebeste

Sed quia sua
Iñaki Segurola

Oier Iruretagoiena

Artxiboa

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Hedabideak