kritiken hemeroteka

7.979 kritika

Azken kritikak

« | »

Zortzi unibertso. Zortzi idazle / Ana Urkiza / Alberdania, 2006

Idazleen unibertsoez Mikel Ayerbe / Berria, 2007-04-15

Zortzi idazleren unibertsoak aurkezten ditu Ana Urkizak Zortzi unibertso. Zortzi idazle iaz kaleratu zen liburuan. Arantxa Urretabizkaia, Mariasun Landa, Aurelia Arkotxa, Laura Mintegi, Lourdes Oñederra, Itxaro Borda, Miren Agur Meabe eta Yolanda Arrieta idazleak aukeratu zituen Ana Urkizak galderak egiteko. Irizpideak: 40-60 hamarkaden artean jaiotzea eta euskal literaturan duten ibilbidea eta oihartzuna. Bakoitzari eginiko elkarrizketa luzeetan lau gai nagusi jorratu nahi izan ditu egileak: idazlea, obra, emakumea eta euskal literatura.

Idazle izatea eta horren kontzientzia, norberarena den obra eta bakoitzak bere aldetik bereganatu dituen lanak, emakumea eta emakumetasuna, euskal literaturaren alderdirik ahulenak (sariketen auzia, merkatuaren agintea, kritikaren beharra, irakurleen irudirik eza, argitaletxeen politika…). Urkizak akuilaturik, horretaz guztiaz eta beste hainbat gauzari buruz egiten dute gogoeta liburu honetako protagonistek. Bakoitzak bere lekutik erantzunez, bakoitzak bereari helduz. Aurkezten dena ez baita emakume idazle talde homogeneo bat. Ez da hori liburuaren xedea, kontrakoa ez bada. Galdera berberei ezberdin erantzuten die batak zein besteak, nahiz eta auzi askotan guztien ikuspuntuak bat egiten duten oro har.

Elkarrizketa liburu gehienen antzera, liburu honek irakurketa aukera asko eskaintzen ditu. Galderak errepikatu egiten dira sarritan, eta idazle batek esaten duenaren aurrean, beste batek erantzundakoa gogoratuko du irakurleak, erantzuna bere gisara osatuz. Ezinbestean, egileak egiten dituen galderen inguruan gogoeta egin beharko duelako liburua eskuetan duenak, eta ados ez dagoen erantzunen aurrean beste erantzun bat topatzen saiatu. Edo besterik gabe, besteek esaten dutena irakurri eta ulertzen saiatu.

Baina galdera eta erantzunen aurretik, liburuko emakume idazleen irudia biltzeko ahalegina egiten du Ana Urkizak. Elkarrizketetan bildutakoaren irakurketa pertsonal bat eginez eta jarraian etorriko diren erantzunetatik adabakiak hartuz, egileak idazle bakoitzaren irudi osatu bat aurkezten du. Irakurle bakoitzak egin dezakeen irakurketa baten emaitza aldez aurretik bildu besterik ez du egiten egileak. Baina, zoritxarrez, ondoren datorrena aurrez laburbiltzen du, gainetik bada ere. Elkarrizketa liburu bat izanik, egileak galderak egin behar ditu, eta erantzunak interpretatzeak irakurlearen lana izan behar du. Irakurle bakoitzak sortu behar luke emakume idazle hauen irudia (liburuan esaten dituztenak aintzat hartuz edota haien lanen irakurketa, gogoeta hauen bidez osatuz). Hala ere, baliteke Ana Urkizak aurkezpen osatu hauen bidez emakume idazleek jasan izan duten eta jasaten duten gaitzespenari bere eskutik erantzun nahi izana (ez ahaztu egilea bera ere emakumea eta idazlea dela).

Generoak eta edizioak hala behartuta, zaila gertatzen da Zortzi unibertso.Zortzi idazle eta Bost idazle Hasier Etxeberriarekin berbetan liburuaren arteko konparazioa saihestea. Ana Urkizak aitortzen du, beste arrazoi batzuen artean, Etxeberriaren liburuaren ondorioa dela bere liburuaren argitalpena ere. Baina konparazio hau ez litzateke bideratu behar azaleko kritika morbosoaren ildotik (“Gizonezkoena edo emakumezkoena? Zein hobea?”). Hasier Etxeberriaren liburuaren osagarri bezala ulertu beharko litzateke Ana Urkizaren lana. Lehenak, euskal literaturan esanguratsuak diren bost idazle aurkezten ditu. Bigarrenak, aldiz, beste zortzi.

Ea idazle gehiagoren unibertso gehiagoren berri ematen den hurrengo elkarrizketa liburuan.

Azken kritikak

Austerlitz
W.G. Sebald

Irati Majuelo

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Ibon Egaña

Begiak zabalduko zaizkizue
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Maddi Galdos Areta

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Nagore Fernandez

Liztor mutanteak
Santi Leone

Asier Urkiza

Urtu aurretik
Xabi Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gaueko eztabaidak
Agustin Arrieta Urtizberea

Mikel Asurmendi

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Irati Majuelo

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Mikel Asurmendi

Faith
Lander Garro

Asier Urkiza

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Nagore Fernandez

Artxiboa

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Hedabideak