kritiken hemeroteka

7.271 kritika

Azken kritikak

« | »

Zortzi unibertso. Zortzi idazle / Ana Urkiza / Alberdania, 2006

Idazleen unibertsoez Mikel Ayerbe / Berria, 2007-04-15

Zortzi idazleren unibertsoak aurkezten ditu Ana Urkizak Zortzi unibertso. Zortzi idazle iaz kaleratu zen liburuan. Arantxa Urretabizkaia, Mariasun Landa, Aurelia Arkotxa, Laura Mintegi, Lourdes Oñederra, Itxaro Borda, Miren Agur Meabe eta Yolanda Arrieta idazleak aukeratu zituen Ana Urkizak galderak egiteko. Irizpideak: 40-60 hamarkaden artean jaiotzea eta euskal literaturan duten ibilbidea eta oihartzuna. Bakoitzari eginiko elkarrizketa luzeetan lau gai nagusi jorratu nahi izan ditu egileak: idazlea, obra, emakumea eta euskal literatura.

Idazle izatea eta horren kontzientzia, norberarena den obra eta bakoitzak bere aldetik bereganatu dituen lanak, emakumea eta emakumetasuna, euskal literaturaren alderdirik ahulenak (sariketen auzia, merkatuaren agintea, kritikaren beharra, irakurleen irudirik eza, argitaletxeen politika…). Urkizak akuilaturik, horretaz guztiaz eta beste hainbat gauzari buruz egiten dute gogoeta liburu honetako protagonistek. Bakoitzak bere lekutik erantzunez, bakoitzak bereari helduz. Aurkezten dena ez baita emakume idazle talde homogeneo bat. Ez da hori liburuaren xedea, kontrakoa ez bada. Galdera berberei ezberdin erantzuten die batak zein besteak, nahiz eta auzi askotan guztien ikuspuntuak bat egiten duten oro har.

Elkarrizketa liburu gehienen antzera, liburu honek irakurketa aukera asko eskaintzen ditu. Galderak errepikatu egiten dira sarritan, eta idazle batek esaten duenaren aurrean, beste batek erantzundakoa gogoratuko du irakurleak, erantzuna bere gisara osatuz. Ezinbestean, egileak egiten dituen galderen inguruan gogoeta egin beharko duelako liburua eskuetan duenak, eta ados ez dagoen erantzunen aurrean beste erantzun bat topatzen saiatu. Edo besterik gabe, besteek esaten dutena irakurri eta ulertzen saiatu.

Baina galdera eta erantzunen aurretik, liburuko emakume idazleen irudia biltzeko ahalegina egiten du Ana Urkizak. Elkarrizketetan bildutakoaren irakurketa pertsonal bat eginez eta jarraian etorriko diren erantzunetatik adabakiak hartuz, egileak idazle bakoitzaren irudi osatu bat aurkezten du. Irakurle bakoitzak egin dezakeen irakurketa baten emaitza aldez aurretik bildu besterik ez du egiten egileak. Baina, zoritxarrez, ondoren datorrena aurrez laburbiltzen du, gainetik bada ere. Elkarrizketa liburu bat izanik, egileak galderak egin behar ditu, eta erantzunak interpretatzeak irakurlearen lana izan behar du. Irakurle bakoitzak sortu behar luke emakume idazle hauen irudia (liburuan esaten dituztenak aintzat hartuz edota haien lanen irakurketa, gogoeta hauen bidez osatuz). Hala ere, baliteke Ana Urkizak aurkezpen osatu hauen bidez emakume idazleek jasan izan duten eta jasaten duten gaitzespenari bere eskutik erantzun nahi izana (ez ahaztu egilea bera ere emakumea eta idazlea dela).

Generoak eta edizioak hala behartuta, zaila gertatzen da Zortzi unibertso.Zortzi idazle eta Bost idazle Hasier Etxeberriarekin berbetan liburuaren arteko konparazioa saihestea. Ana Urkizak aitortzen du, beste arrazoi batzuen artean, Etxeberriaren liburuaren ondorioa dela bere liburuaren argitalpena ere. Baina konparazio hau ez litzateke bideratu behar azaleko kritika morbosoaren ildotik (“Gizonezkoena edo emakumezkoena? Zein hobea?”). Hasier Etxeberriaren liburuaren osagarri bezala ulertu beharko litzateke Ana Urkizaren lana. Lehenak, euskal literaturan esanguratsuak diren bost idazle aurkezten ditu. Bigarrenak, aldiz, beste zortzi.

Ea idazle gehiagoren unibertso gehiagoren berri ematen den hurrengo elkarrizketa liburuan.

Azken kritikak

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Gauaz parke batean
Jon Mirande

Aritz Galarraga

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Estibalitz Ezkerra

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Alex Uriarte

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ibon Egaña

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Javier Rojo

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Peru Iparragirre

Denok gara Google
Xabier Etxaniz Rojo

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Raf Atxuri

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak