kritiken hemeroteka

8.301 kritika

« | »

Maitasunaren ikasten / Gustave Flauvert (Jean-Baptiste Orpustan) / Maiatz, 2006

Sentipenak idaztea direnean Igor Estankona / Deia, 2006-06-30

Maiatz elkartekoak oportunista hutsak dira: badakite edozein momentu dela ona Flaubertekin maitasunaren ikasteko, eta orrialde gogoangarriotara itzultzeko gonbita luzatu digute. Jean-Baptiste Orpustanen bertsioan goza dezakegu orain “L’Education Sentimentale”, eta sakonki sufritu. Orpustanek halako maiestate bat eman dio obra handinahi honen euskarazko itzulpenari, bizitasuna eta irmotasuna iradokiz. XIX. mendeko frantziar munstroaren “L’Education Sentimentale”ri “Madame Bovary arra” esan izan diote, baina zail gertatzen da konparazioa egitea. Idazlearen ametsak ez ziren berberak 1869an —“L’Education Sentimentale” agertu zenean—, edo hamabost urte lehenago —“Madame Bobary”ren garaian—, nahiz eta “Maitasunaren ikasten”ek lehen bertsio zaharrago bat ere bazeukan. Flaubertek estilo hutsaren gainean zutik mantendu nahi du bere prosa “L’Education Sentimentale”n. Ezeri buruzko literaturaren bila eta porrotaren estetikan behera, bere burua zeharo estutzen eta inplikatzen du liburu honetan.

Gustave Flaubertek esan zezakeen nobelako Federik Moreau bera zela, denok baikara Federik Moreau. Ez gara gai gure etorkizuna gobernatzeko. Eta amets guztiak bidean abandonatu ahala, Federik Moreauri infernu huts eta gogaikarrienera laguntzen dio Flauberten lumak. Kortesanarenean kontsolamendua eta burges handiarenean “norbait” bilakatzeko aukera lortu nahian, benetako maitearen besoetatik kanpo ezerezaren horma baino ez du aurkitzen protagonistak. Idazleak Federiken duda itzelezko perfekzioz deskribatzen du. Baliteke Flaubertek amaiera posiblerik gabeko nobela idatzi nahi izana, baina baliteke, baita, amaiera posible guztiak desegin izana idazten ari zen bitartean. Gauza da basamortuko harean bezala galtzen eta sikatzen dela istorioa: Federikek bere lagun Deslauriersi egiten dion konfesioa hunkigarria bezain hotza da. Irakurleak sentitzen duen dezepzio hori bera, bat ere ortodoxoa ez den amaiera —edo amaiera falta hori—, horixe da liburua artelan bihurtzen duena. Errealitatea ikusteko errealismoaren betaurreko ilunak jantzi zituen Flaubertek halako batean. Errealismoa ere ilusio bat da, hitzik zehatzenak eta idazkerarik zailena exigitzen duen ilusioa. “L’Education Sentimentale”, zentzu horretan, gorena da.

Azken kritikak

Mesfida zaitez
Bea Salaberri

Irati Majuelo

Transgresioa irakasgai
Bell Hooks

Bestiak Liburutegia

Manttalingo alaba
Mikel Etxaburu

Paloma Rodriguez-Miñambres

Airemortuak
Gorka Salces Alcalde

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Nagore Fernandez

Zoriontasunaren defentsan
Epikuro

Aritz Galarraga

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Aitor Francos

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Sara Cabrera

Gizon barregarriak
Joxean Agirre

Sara Cabrera

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Irati Majuelo

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Ibon Egaña

Carvalho Euskadin
Jon Alonso

Aiora Sampedro

Gizadiaren oren gorenak
Stefan Zweig

Jon Jimenez

Gizon barregarriak
Joxean Agirre

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

2023(e)ko maiatza

Hedabideak