kritiken hemeroteka

8.027 kritika

Azken kritikak

« | »

Maitasunaren ikasten / Gustave Flauvert (Jean-Baptiste Orpustan) / Maiatz, 2006

Sentipenak idaztea direnean Igor Estankona / Deia, 2006-06-30

Maiatz elkartekoak oportunista hutsak dira: badakite edozein momentu dela ona Flaubertekin maitasunaren ikasteko, eta orrialde gogoangarriotara itzultzeko gonbita luzatu digute. Jean-Baptiste Orpustanen bertsioan goza dezakegu orain “L’Education Sentimentale”, eta sakonki sufritu. Orpustanek halako maiestate bat eman dio obra handinahi honen euskarazko itzulpenari, bizitasuna eta irmotasuna iradokiz. XIX. mendeko frantziar munstroaren “L’Education Sentimentale”ri “Madame Bovary arra” esan izan diote, baina zail gertatzen da konparazioa egitea. Idazlearen ametsak ez ziren berberak 1869an —“L’Education Sentimentale” agertu zenean—, edo hamabost urte lehenago —“Madame Bobary”ren garaian—, nahiz eta “Maitasunaren ikasten”ek lehen bertsio zaharrago bat ere bazeukan. Flaubertek estilo hutsaren gainean zutik mantendu nahi du bere prosa “L’Education Sentimentale”n. Ezeri buruzko literaturaren bila eta porrotaren estetikan behera, bere burua zeharo estutzen eta inplikatzen du liburu honetan.

Gustave Flaubertek esan zezakeen nobelako Federik Moreau bera zela, denok baikara Federik Moreau. Ez gara gai gure etorkizuna gobernatzeko. Eta amets guztiak bidean abandonatu ahala, Federik Moreauri infernu huts eta gogaikarrienera laguntzen dio Flauberten lumak. Kortesanarenean kontsolamendua eta burges handiarenean “norbait” bilakatzeko aukera lortu nahian, benetako maitearen besoetatik kanpo ezerezaren horma baino ez du aurkitzen protagonistak. Idazleak Federiken duda itzelezko perfekzioz deskribatzen du. Baliteke Flaubertek amaiera posiblerik gabeko nobela idatzi nahi izana, baina baliteke, baita, amaiera posible guztiak desegin izana idazten ari zen bitartean. Gauza da basamortuko harean bezala galtzen eta sikatzen dela istorioa: Federikek bere lagun Deslauriersi egiten dion konfesioa hunkigarria bezain hotza da. Irakurleak sentitzen duen dezepzio hori bera, bat ere ortodoxoa ez den amaiera —edo amaiera falta hori—, horixe da liburua artelan bihurtzen duena. Errealitatea ikusteko errealismoaren betaurreko ilunak jantzi zituen Flaubertek halako batean. Errealismoa ere ilusio bat da, hitzik zehatzenak eta idazkerarik zailena exigitzen duen ilusioa. “L’Education Sentimentale”, zentzu horretan, gorena da.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

2021(e)ko iraila

Hedabideak