kritiken hemeroteka

8.264 kritika

« | »

Balada zaharrez / Patri Urkizu / Erein, 2005

Haritzak hil zuen Errolan Igor Estankona / Deia, 2006-03-07

Balada zaharrak aztertukeran beste zeozer aztertzen ari bagina bezala, hala sentiarazten zaitu Patri Urkizuk saiakera arin honetan. Benetan ere, manera atseginak erabili ohi ditu beti lezoarrak informazioaren emaria modu inteligentean bideratzeko, baina “Balada zaharrez” hau bereziki orekatua eta gozoa egin zaigu. Europako ibai zabalean intxaur oskola izan garela bagenekien lehendik ere, baina liburu honek gure txikitasunari beheko angelutik begiratzen dio: pieza apokrifoak, itzulpenak, moldaketak… sormen guztiaren oinarrian dagoen materiala zelan erabili dugun, hara hor gure herri desberdin honetako literatura beste literaturengandik bereizten duen alde ia ikusezina. Ikusezina eta era berean erabakigarria.

Giza talde baten kontzientzian sendo iltzaturik dauden kantu “eternal” horien gaztetasunaz hitz egiten digu Urkizuk, ohartaraziz faltsuturiko lehenaldi hori dela ikasi duguna, barneratu duguna, gozatu duguna. Lehenaldia etorkizun bihurtzen du literaturak! Garbiagoak gineneko denborak darabiltzagu maiz argudio lez, errimarekin zein hitz lauz. Oharkabean salatzen dugu horrela garbiak “izan nahiko genukeela”, Altabizkarko Kantua bezain.

Greziar mitologiaren gaineko liburu batean Tartaloren irudia aurkitzean penatuko litzatekeen norbaiten kontrara, gozatu egin dugu guk kontinente ia osotik egindako bidaia honekin. Zentsuraturik, gure aldera ekarririk, gure gustuetara moldaturik… sortzaile itzela izan da betidanik herriaren jakintza.

Esango nuke gainera euskararen aurari esker beranduagorarte eutsi diogula engainu sortzaile horri. Halako zeozer iradoki gutxienez iradokitzen du liburuak. Kanpoztar bati “Hegoak ebaki banizkio” kantatzen diogunean, tentazioa beti izaten da sinistaraztekoa, imintzioka, abesti ia sakratua dela, gure arrazaren kutxa zahar bat ireki berri dugula hitzok laztantzean. Bada, horixe da kreazioa. Eta “Balada zaharrez” honek kreazioari buruz dio asko. Sano sotilki, baina asko.

Azken kritikak

Maitasun kapitala
Karmele Jaio

Jon Jimenez

Bortxaketa
Joyce Carol Oates

Ibon Egaña

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Mikel Asurmendi

Ulu egiteko bolondres bila
Harkaitz Cano

Maddi Galdos Areta

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Asier Urkiza

Itzulerak
Miren Agur Meabe

Nagore Fernandez

Independentzien eguzkiak
Ahmadou Kourouma

Irati Majuelo

Kangaroo
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Sara Cabrera

Zirriborroak eta gero
Askoren artean

Jose Luis Padron

Heriotzari aurrez aurre begira
Oskar Gaztelu Bilbao

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Emakume izoztua
Annie Ernaux

Asier Urkiza

Gizadiaren oren gorenak
Stefan Zweig

Nagore Fernandez

Antilletan galdurik
Kepa Larrea

Jon Jimenez

Artxiboa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

2023(e)ko maiatza

2023(e)ko apirila

2023(e)ko martxoa

Hedabideak