kritiken hemeroteka

7.142 kritika

Azken kritikak

« | »

Umeek gezurra esaten dutenetik / Uxue Apaolaza / Erein, 2005

Gure belaunaldi zikin hau (erabili dezakegu hitz hau eguneko ordu hauetan?) Gorka Bereziartua / EremuLauak.com, 2006-01-06

“…nire belaunaldiak tregoa bat behar du. Algodoiak agindu zizkiguten eta badirudi generen bat dugula, ideologia gabeak, biolentoak, errespetu gabeak, bizitzari aurre egiteko ahulak… egiten gaituena”. Uxue Apaolazaren hitzak dira. Berria egunkarian idazten dituen zutabeengatik ezagutzen genuen eta amaitu berri den 2005aren azken hondarrean kaleratu zuen Umeek gezurra esaten dutenetik izeneko ipuin-liburua.

Durangoko Azokak idazle guztiei mesederik ez diela egiten uste dut. Badira Durangora begira kaleratzen diren liburuak eta agian urteko beste sasoi batean argia ikustea mereziko luketenak. Hau horien artean dagoela uste dut, ez baitu merezi beste milaka libururen tapa lodi erraldoien itzalean geratzea.

18 ipuin eta ehun orri baino gutxiago ditu Umeek gezurra esaten dutenetik honek eta hala ere azken aldiko nobedadeen artean interesgarrienen artean jarriko genuke ezbairik gabe Apaolazaren lehen liburua. Gogor hasten da, edo, Iban Zalduak kontrazalean azpimarratzen duen moduan, lodi. “Bueltak” izeneko ipuinak euskaraz inoiz irakurri ez genituen moduko perlak gordetzen ditu (“…eta ama oraindik ere etxera sartzen denean alaba maitea ikusten duenean eta pentsatu zein ona den bere alaba eta zu sofan eserita zaude pijamaren azpitik hatza ipurdian sartzera zoazela atzoko zakilkadek diametroa handitu dizutela iruditzen zaizulako”); ondorengo ipuinetan suizidioa, heroina, bakardadea, abortoa, sexu inpertsonala.

Denek gordetzen dute barruan halako tonu gordin bat, irakurle puritanoa (edo horrelakoetara ohitua ez dagoena behintzat) sofa erosoko berotasunetik liburua bukatu arteko hotzikara moralera eramango duena. Dena dela, ez bilatu hemen fatalismorik, ez duzu aurkituko eta. Hau ez da “Ai-ama-gizarajoak-joe-ze-pena!” esatera eramaten zaituen liburu bat (“inozentzia gorrotagarria da” irakurri dugu “Erreferentzia” izeneko ipuinean).

Tartean badira bestelako ipuin batzuk ere (“Noiz”, “Progresoa”, “Beldurrezko nobela amerikanoa idatzi nahi nuen” datozkit gogora) jolasetik gertuago daudenak, umore fina erabiliz.

Laburbiltzeko (laburbildu ote daiteke ipuin liburu bat?): liburu honetan ez dugula betikoaren antza duen ia ezer topatuko. Gordintasuna ez da dohanekoa, umoreak ez du algara bilatzen irribarre sotila baizik, egiantzekotasuna oso zaindua dago eta batez ere oso tonu berezia lortzen du zenbait ipuinetan. Belaunaldi baten hasiera ote?

Azken kritikak

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Peru Iparragirre

Mussche
Kirmen Uribe

Amaia Serrano Mariezkurrena

Goseak janak
Idurre Eskisabel Larrañaga

Alex Uriarte

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Estibalitz Ezkerra

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Javier Rojo

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Igor Estankona

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Aiora Sampedro

Egunaren hondarrak
Kazuo Ishiguro

Joannes Jauregi

Lurra bere erro gorrira
Karlos Linazasoro

Igor Estankona

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Javier Rojo

Zer luzea negu hau
Josu Goikoetxea

Peru Iparragirre

Mea culpa
Uxue Apaolaza

Aritz Galarraga

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Esparza

Hariak
Yoseba Peña

Javier Rojo

Artxiboa

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Hedabideak