kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Lekuak / Bernardo Atxaga / Pamiela, 2005

Lekuak Beñat Sarasola / EremuLauak.com, 2005-12-14

Atxagaren azkeneko lana, Lekuak izeneko hau, bilduma bat da; urtetan zehar han-hemenka argitaratu edo landu dituen artikulu, ipuin, elkarrizketa-zati eta abarren bilduma, hain zuzen ere. Liburua bi zatitan banaturik dago. Lehenengoan, saiakera kutsuko testuak topatuko ditugu, gai politiko, kultural eta literarioak jorratzen direlarik batik bat. Bigarren zatia, aldiz, fikzio karga handiagoa duten lanek osatzen dute, kutsu autobiografikoko ipuin eta enparauek.

Liburuko testuak biltzen dituen haria lekuena da, testu guztiak leku jakin batekin lotuak baitaude modu batera edo bestera. Haria, alabaina, finegia iruditzen zaigu. Liburua, helduleku tinko baten ezean, irregularregia egiten da. Liburu honek badu nolabaiteko antzekotasuna Groenlandiako Lezioa izeneko harekin, bertako testuak ere saiakera kutsuko testu autonomoak baitziren. Gai aldetik bi liburuak ezberdinak direna alde batera utzita, Groenlandiako Lezioan testuen arteko haria trinkoagoa dela uste dugu.

Liburuko lehenengo zatiko hausnarketa ugari ezagunak egiten diren arren, interesgarria da hausnarketa hauek zertxobait garatuago eta bata bestearen alboan irakurtzeko aukera izatea. Gozamenez irakurri ditugu bertako testuak, joko handia ematen duten adibideak erabiliz idatziak baitaude; inongo teoria ongi formaturik osatzeko asmorik gabe eta idazleak ohikoa duen ironia fin horrek zipriztindua. Hor aurkituko ditugu, besteak beste, “Euskal Hiria” zorioneko horren gaineko argibideak, “la cosa”-ren (euskal gatazka-edo delako hori, alegia) inguruko gogoetak eta abarrekoak. Bigarren zatia, ordea, ez zaigu hainbeste gustatu. Zaila egin zaigu artikulu politikoak eta saioak irakurtzetik ipuinak irakurtzera igarotzea. Gainera, ipuinon maila ez zaigu iruditu Atxagak idatzi ohi dituenen lakoa (salbuespenak: “Lau aldiz elur”, “Declaración de Guillermo” eta “Bilbografia”). Ipuinek, euren artean ere ez dute lotura handiegirik, sinbologia eta gai oso bestelakoak darabiltzate; eta nahiko nahasgarria egin zaigu, esaterako, “Declaración de Guillermo” irakurri ondoren “Paris” irakurtzea (hizkuntza aldaketa ere tarteko).

Definitzeko zailak diren proposamen ugari, liburu hibrido ugari, lan gogoangarri bihurtzen dira molde estandarrak gainditzeko gai direlako. Liburu hau ordea, hibridotik dezente badu ere, ez dugu uste Atxagaren lan gogoangarri lez oroituko denik. Ez dugu uste, orobat, idazlearen asmoa halako lan bat egitea zenik; susmoa dugu idazleak urtetan zehar eginiko lantxo horiek hautsak akabatu ez ditzan nahi izaten duela, eta hauek plazaratzeko nolabaiteko beharra sentitzen duela. Lekuak hau behar horren ondorio da, bada. Honenbestez, atxagazale amorratu eta interes periodistikoak (zentzu zabalenean) dituen jendearentzat (liburuko lehenengo zatiari begira, batez ere) izango da, batik bat, liburu hau interesgarri.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak