kritiken hemeroteka

7.497 kritika

Azken kritikak

« | »

Itzalak / Iban Zaldua / Erein, 2004

Itzalak Jon Kortazar / El País, 2005-03-28

Badut Galizian lagun kritikari bat adiskideen lanei kritikarik inoiz egiten ez diena. Haren lagun izanez gero, jai du idazle adiskideak. Ez dira gauzak berdin Euskal Herrian. Hemen denok elkar ezagutzen dugunez, maiz lagunen liburuak aipatu beharra ere badago. Eta bego hemen ohar hau denon entenditzeko modukoa.

Iban Zalduak asmatu du tonu literario bat sortzen, eta maiz, bere irudi propioa liburuetan agertzen den irudiarekin bat egiten, Peter Pan sindromeaz janzte, edo terrible itxuraz aritzen. Hemen ere, fikzioko irudia eta idazlearena hurbil daude, elementu autobiografikoak fikziorako erabiltzen direlarik. Atsegin dut gainera, berak erabiltzen duen begirada borobila. Fikzioaren eta errealitatearen arteko nahasketa une oro gertatzen da poetika honetan.

Zalduari eskertu behar zaio zein garratz hitz egiten duen gure egoera sozial eta politikoaz. Itzalak proiektu nagusi baten menpe agertzen den liburua dugu. Itzala izenaren alde semantiko guztiak landuz, itzalak benetako itzalak dira, beste errealitatea, ispiluaren (isil-piluaren) beste aldean gordetzen diren izakiak, baina itzalak badira bizkarzainak, eta bizkarzainen presentzia beti bihurtzen da biolentzia baten giltzarri (“Itzalak: Nekane”): Bikoitzaren irudi borgianoaren aurrean gaude ipuin asko eta askotan, beraz ezin dugu adierazi teknika aldetik berritasunean gaudelarik, teknika baten barnean egiten den esplorazio zabalean bai, ordea. Eta askotan kiribilaren kiribila sortzen delarik, bizkarzainak ere itzala du atzean eta joera badu ere, esku trebea du idazleak egoera hori maila pertsonal eta intimoetara jaisten.

Ipuin laburrak badira liburuan, eta esango nuke asko agertu dituela aspaldi honetan prentsan.

Agian, eta beste liburuekin konparatuz, ipuin laburren bilduma iruditzen zait alderik ahulena. Hain zuzen ere, ipuina bikoiztasunaren joko bihurtzen denean. Kontu honetan, gustu kontuak egongo dira, ez dut ukatuko, baina jokoak berak ez du ipuina mantentzen.

Askoz gehiago estimatzen ditut kritika sozialean aritzen direnak, eta Zalduak maite du garratz hitz egitea eta gure zauriak agerian uztea. Zentzu honetan ez da inoren aurrean goraipatu behar denentzako agerian dagoena: idazle sendo bat dugu aurrean, eta adiskidea izateak bere zergak ditu, bestela bere lanaren indarra ageriago agertuko bainukeen.

Azken kritikak

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Karanbola hirukoitza
Eneritz Artetxe

Amaia Alvarez Uria

Bilduma bat
Sandro Penna

Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Mikel Asurmendi

Izurria
Albert Camus

Txema Arinas

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Lisboako setioaren historia
Jose Saramago

Joannes Jauregi

Artxiboa

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Hedabideak