kritiken hemeroteka

7.355 kritika

Azken kritikak

« | »

Batak ez du bestea kentzen / Gerardo Markuleta / Alberdania, 2003

Batak ez du bestea kentzen Mikel Asurmendi / Irunero, 2004-03

Poesia generoa indartsu ari zaigu euskal literaturatik azkenaldion. Ozenki ahots batzuetatik, samurki bestetik. Gerardo Markuletaren poemetan ozenak ez du samurra kentzen. Ez beti jakina. Gerardoren poesiak hamaika ertz dauzka. Poesiak —hamaika istorioren eramaile— dolu eta poza bildu ohi baitu berekin. Batak ez du bestea kentzen. Poesia, margo edo koadro baten gisan irudikatua, hamaika zertzeladak gauzatu paisaia da

Gerardo Markuletak arkua hartu du eta gezi andana jaurtiki digu indartsu: ozenki nahiz samurki. “Batak ez du bestea kentzen” dio poema-gezi anda honen tituluak. Eta halaxe heldu ere, hots, geziak baliran legez heldu zaizkigu Oñatiarren azken poemak.

“Batak ez du bestea kentzen” poema bilduma hiru sortan apailatu dizkigu Gerardo poetak. “Iferneguan” da lehena. Infernuan negua atzeman du poetak nonbait, infernuaren hotza aurkitu, hots. Hitzen bidez, hitzen hotsez, kiskaldua izatetik libratzeko poemak edo geziak helarazi dizkigu poetak.

“Gosari jendetsua” gezi sortaren bitartez, infernutik auskalo baina bizitzatik ez garela libratuko ohartarazten gaitu poetak. Bizitzaren sugarretan ibiltzera “kondenatuak” gara. Alegia. bizitzaren sugarretan, edo bestela esanda, gizabanakook giza harremanetan ibiltzera “behartuak” gaudela adierazi digu. Horra patua!

“Ertzetan” deritza azken eta hirugarren poema-gezi sorta. Bizitzari hamaika ertzek ematen diote forma eta moldea. Halatsu ere Gerardoren hitzek bere poesiari. Edozein objektuk bil dezake bizitzaren enigma eta Gerardoren poesiak edozein objektuan aurki dezake bizitzeko adiera edota iragarkizuna. Horregatik-edo, batek daki, Gerardoren poesiari berezko giro dario. Bere poemak —geziak— arkuaren —hitzen doinuen— harian datoz kulunkari. Poema-geziok —gazi, geza, gozo…— gure bihotzaren zurian jotzen dute batzutan eta gure buruaren zurian bestetan. Gogo-mina berpizten digula! Ez da gutxi, ez duzu uste?

Azken kritikak

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak