kritiken hemeroteka

6.318 kritika

Azken kritikak

« | »

Narrazio guztiak / Joseba Sarrionandia / Elkar, 2011

Narrazio guztiak Javier Rojo / El Correo, 2012-01-28

Euskal literaturan gertatzen den Euskal Herrian ikus dezakegunaren isla xumea delarik, batzuetan gertatzen da gure munduaren berri ez duenarentzat oso harrigarria den bitxikeria bat: itxuraz ofizialtasunaren esparrutik bazterrean geratu dena literaturaren sistemaren erdigunean agertzea. Izan ere, gure artean ofizialtasun paralelo bi egoteak azaltzen du itxuraz kontraesankorra dirudien gertakari hori. Eta horrek azaltzen du neurri batean behintzat Joseba Sarrionandiaren literatura gure literatur kanonaren ardatzetako bat izatea. Orain Narrazio guztiak (1979-1990) izenburuko liburua agertu berria delarik, berriro ere aukera daukagu kanonaren erdigunean jarri duten obra batzuk berrirakurtzeko.

Liburu honetan, hasierako zenbait testurekin batera, Sarrionandiak argitara eman dituen hiru narrazio liburuak agertzen dira, Juan Luis Zabalaren ardurapean: Narrazioak (1983), Atabala eta euria (1985) eta Ipar aldeko orduak (1990). Itxura berriz agertzen zaizkigu liburuok, ortografiaren aldetik gaurkotuta argitaratzen baitira testuak. Datei erreparatzen badiegu, berehala konturatuko gara hogei urte baino gehiago pasatu direla Sarrionandiaren azken narrazio liburutik. Beste era batez esanda, narrazioarena gaztaroari loturik agertzen dela, idazlea bere lanbidean trebatzen ari zen bitartean egindako idazkiak izango balira bezala, irakurleek ere bide berrietan sartzeko gogoa erakusten zuten bitartean. Izan ere, sintonia bat dago Sarrionandiak idazten zuenaren eta irakurleek eskatzen zutenaren artean. Eta hain zuzen ere, literaturaren ikuspuntua bakarrik hartzen badugu kontuan, sintonia horrek azal lezake Sarrionandiaren arrakasta: behar den momentuan behar zena idatzi zuen-eta.

Narrazioen alorrean, narratiba moderno bat ekarri zuen gure artera, eta irakurleek erakusten zuten sentsibilitate berriarekin bat egin zuen bere literaturak. Ez dugu ahaztu behar Sarrionandia idazlea baino lehenago irakurlea dela eta berak erdaraz irakurritako literaturan agertzen zena euskaraz ere islatuta ikusi nahi zuela. Horrela mundu berezi bat plazaratu zuen bere narrazioetan (mundu epiko bat, non zaldunak-eta agertzen diren; haurtzaroari loturiko mundu bat, oroitzapen pertsonalez beterik…) eta sentsibilitate berri hori osatzerakoan berebiziko garrantzia izan bazuen ere, ezin dugu ahaztu idazleak bere ikaste prozesuan egindako urratsak direla.

Azken kritikak

Jururu
J.E. Urrutia Capeau

Estibalitz Ezkerra

Denbora bere lekura
Gerardo Markuleta

Iker Zaldua

Denbora bere lekura
Gerardo Markuleta

Jose Luis Padron

Lorea Gernika, andrazko bat
Koldo Izagirre

Alex Gurrutxaga

Jende desegokia
Gaizka Zabarte

Javier Rojo

Hain gutun luzea
Mariama Ba

Amaia Alvarez Uria

Denbora bere lekura
Gerardo Markuleta

Hasier Rekondo

Maleta
Sergei Dovlatov

Iraitz Urkulo

Gizon gogorraren sekretua
Xabier Etxeberria / Martin Etxeberria

Edorta Jimenez

Tristezia, zer berri
Françoise Sagan

Danele Sarriugarte

Argia, lurra, zuhaitza, zerua
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Perlak, kolpeak, musuak, traizioak
Joxemari Iturralde

Joxe Aranzabal

Hain gutun luzea
Mariama Ba

Alex Gurrutxaga

Kometaren eraginpean
Jon Bilbao

Saioa Ruiz Gonzalez

Artxiboa

Uztaila 2015

Ekaina 2015

Maiatza 2015

Apirila 2015

Martxoa 2015

Otsaila 2015

Urtarrila 2015

Abendua 2014

Azaroa 2014

Urria 2014

Iraila 2014

Abuztua 2014

Hedabideak