kritiken hemeroteka

6.866 kritika

Azken kritikak

« | »

Nora ez dakizun hori / Irati Jimenez / Elkar, 2009

Nora ez dakizun hori Irati Elorrieta / Beterriko Liburua, 2009-06

Aurten argitaratutako idazle euskaldun baten liburua gomendatzea eskatu didate, eta Nora ez dakizun hori aukeratu dut, Irati Jimenezen bigarren nobela. Edo lehen nobela “luzea”. Orrialde kopurua gorabehera, pare bat haginkadatan jateko modukoa. Nire gusturako. Niri behintzat banpiro-gosea, ipuin-gosea sortu baitit irakurketak, eta hala, haginkada gutxitan irentsi dut.

Liburuan zehar harilkatuko diren bi istorioetan murgildu baino lehen: Bagdad. Bertan, sutan dauden hirietatik salbatzeko ipuinen herrialdera ihesi doan ume bat. Irakurleak ere, liburuan murgildu ahal izateko, prest egon beharko du ipuinen herrialde hori errealitateren lur-eremutzat onartzeko. Bagdad eta gero Bilbo dator. Eta Bilborekin batera, ipuinetan eta ipuinei esker bizi diren hainbat pertsonaia ezagutuko ditugu. Lehenengoa, Martin, Bilbora bueltatu den argazkilaria. Aitatzat duen Eliasek bere Deustuko etxean hartuko du eta “ez dago munduan Eliasen moduko ipuin kontalaririk.” Asko dira Martinek Eliasengandik ikasi dituen gauzak, horien artean bat: ipuin inposibleak direla ipuinik ederrenak. Eta nobela den ipuin inposible eder honek Nora behar du, posible izateko. Gauetan, Martin eta Eliasi irrati programa bat egiten duen Noraren ahotsa entzutea gustatzen zaie. Irratiko esataria, ama hil ostean jaio eta amuma Rosarekin hazi den banpiroa.

Pertsonaia hauen arteko harremanak —eta jadanik ez dauden beste batzuekin dituztenak— dira liburuaren muina. Familia inposible bat. Amuma Rosaren hitzetan, errealitatearen zentzua aspaldi galdu zuen familia bat. Esan liteke, liburuak familiaren birdefinizioa edo behintzat definizio propioa proposatzen duela. Eta familien elementu klasikoak, beren partaideek gorde ohi dituzten sekretuak alegia, orijinaltasun dosi dezentearekin agertzen zaizkigu. Sekretu hauek irakurlearen jakin-mina pizten dute eta desestaltzean, egiantzekotasunaren mugak gainditzen dituzte. Baina naturaltasun osoz.

Idazleak naturaltasunez egiten duen beste gauza bat da, kontakizunean salto egitea orainalditik iraganera zein etorkizunera. Inor nahastu gabe, abileziaz, ziurtasunez eta jostari. Saltoak denboran eta saltoak lekuetan. Munduan zehar ibilitako pertsonaiak baitira. Lanean, bidaian, Amerikak egiten. Noraezean, apur bat galduta, agian ihesian. Etxera itzuli direnak, nora itzuli ez dutenak. Nora ez dakizun hori, dio tituluak. Eta hiria bera ere, Bilbo, nora ez dakiela. Baina pertsonaiak ez bezala, nondik datorren jakin nahi ez duen hiria.

Ez nekien ipuinak horren gustuko nituenik. Ipuinez gozatzeko gogoa duzuenoi gomendatzen dizuet, baina baita ipuin zaleak zaretela ez dakizuenoi ere.

Azken kritikak

Bidean ikasia
Arantxa Urretabizkaia

Roberto Moso

Jenisjoplin
Uxue Alberdi

Peru Iparragirre

Poz aldrebesa
Juanjo Olasagarre

Iratxe Retolaza

Pekineko kea
Beatriz Chivite Ezkieta

Hasier Rekondo

Iraganik gabe
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Bidaiak
Jon Iñaki Lasa

Igor Estankona

Poz aldrebesa
Juanjo Olasagarre

Aiora Sampedro

Bi aldiz erditu zinen nitaz, ama
Alaine Agirre

Estibalitz Ezkerra

Bidaiak
Jon Iñaki Lasa

Javier Rojo

Dramak
Abelino Barriola

Aritz Galarraga

Labur txintan
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Javier Rojo

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

Javier Rojo

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Peru Iparragirre

Artxiboa

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Urtarrila 2017

Abendua 2016

Azaroa 2016

Hedabideak