kritiken hemeroteka

6.834 kritika

Azken kritikak

« | »

Haurgintza minetan / Mikel Zarate / Elkar, 1991

Iratxo herritarra, nobelagile Juan Luis Zabala / Argia, 1991-03-17

Ekidazuko herrixkan Urteberri Egun batean gertatutako gorabeherak jasotzen ditu iratxo hatek, hogeitalau ordutan nobela bat idatzi baietz postura egin duela eta.

Batetik bestera mugitzen da Iratxoa hala Ekidazun nola inguruko herrietan, Gezalan eta Botxoan, eta jakin beharreko guztia jakiten eta papereratzen saiatzen da. Eta postura irabazten du, jakina, eguna amaitzearekin batera.

Txomin Agirre Saria bereganatu zuen 1972an iratxo azkarrak idatzitako nobela horrek, iratxoak berak “mozorrodun nohelatzat” jotzen duen nobela horrek. Izan ere, iratxoaren hitzekin jarraiki, “mozorroak, irudiak, sinholoak irakurtzen dakienarentzat, mozorroen barruan nor edo zer dagoen ikusten ahalegintzen denarentzat, ulerterraza izango dela uste diat”.

Ulerterrazegia ere bai behar bada neuk esan behar banu. Mozorroak —irudiak, sinboloak— ez zaizkit oso benetakoak iruditu, mozorroarcn azpian dagoen pertsonaia edo pertsona min den errazegi antzematen delako beharbada, mozorroak pobre samarrak eta gardenegiak direlako. Horixe da kontaketa honen izaerak erakusten duen atalik ahulena.

Gainerakoan, oso gozoa iruditu zait iratxo txikiaren kontaera. Garai eta toki jakin bateko giroaren berri zehatza ematen du, tarteka kantu eta bertso egokiak ezartzen ere asmatzen du iratxoak, eta ezagun du, bai, herria ondo baino hobeto ezagutzen duela, herritarren pentsamoldea eta hizkera bere bereak dituela, eta herria bene-benetan maite ere maite duela, nolabaiteko objektibotasun nahia somatzen bazaio ere.

Haurgintza minetan zegoen euskal nobelagintza —beste “euskal” gauza asko bezalaxe— Zaratek nobela hau idatzi zuenean. Beste nobelagintza bat da gaurkoa, dudarik ez, baina badu gaurko nohelagintzak garai hartakoari zer ikasirik oraindik ere.

Azken kritikak

Arrotz eta eder
Pako Aristi

Iker Zaldua

Feminismoa eta politikaren eraldaketak
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Huliganaren itzulera
Norman Manea

Iñigo Roque Eguzkitza

Gelditu zaitezte gurekin
Ana Malagon

Amaia Alvarez Uria

Arrastoak
Dejabu panpin laborategia

Iratxe Retolaza

King Kong teoria
Virginie Despentes

Hasier Rekondo

Baina ez lukete han egon behar
Asier Osinalde

Mikel Ayerbe

Telleria eta gero, zer?
Ernesto Prat

Iratxe Esparza

Txoriak etortzen ez diren lekua
Alaine Agirre

Igor Elordui Etxebarria

Franco hil zuten egunak
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Poesia kaiera
Adrienne Rich

Igor Estankona

Poesia kaiera
Dylan Thomas

Alex Gurrutxaga

Poz aldrebesa
Juanjo Olasagarre

Hasier Rekondo

Telleria eta gero, zer?
Ernesto Prat

Javier Rojo

Artxiboa

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Urtarrila 2017

Abendua 2016

Azaroa 2016

Urria 2016

Iraila 2016

Abuztua 2016

Hedabideak