kritiken hemeroteka

6.995 kritika

Azken kritikak

« | »

Haurgintza minetan / Mikel Zarate / Elkar, 1991

Iratxo herritarra, nobelagile Juan Luis Zabala / Argia, 1991-03-17

Ekidazuko herrixkan Urteberri Egun batean gertatutako gorabeherak jasotzen ditu iratxo hatek, hogeitalau ordutan nobela bat idatzi baietz postura egin duela eta.

Batetik bestera mugitzen da Iratxoa hala Ekidazun nola inguruko herrietan, Gezalan eta Botxoan, eta jakin beharreko guztia jakiten eta papereratzen saiatzen da. Eta postura irabazten du, jakina, eguna amaitzearekin batera.

Txomin Agirre Saria bereganatu zuen 1972an iratxo azkarrak idatzitako nobela horrek, iratxoak berak “mozorrodun nohelatzat” jotzen duen nobela horrek. Izan ere, iratxoaren hitzekin jarraiki, “mozorroak, irudiak, sinholoak irakurtzen dakienarentzat, mozorroen barruan nor edo zer dagoen ikusten ahalegintzen denarentzat, ulerterraza izango dela uste diat”.

Ulerterrazegia ere bai behar bada neuk esan behar banu. Mozorroak —irudiak, sinboloak— ez zaizkit oso benetakoak iruditu, mozorroarcn azpian dagoen pertsonaia edo pertsona min den errazegi antzematen delako beharbada, mozorroak pobre samarrak eta gardenegiak direlako. Horixe da kontaketa honen izaerak erakusten duen atalik ahulena.

Gainerakoan, oso gozoa iruditu zait iratxo txikiaren kontaera. Garai eta toki jakin bateko giroaren berri zehatza ematen du, tarteka kantu eta bertso egokiak ezartzen ere asmatzen du iratxoak, eta ezagun du, bai, herria ondo baino hobeto ezagutzen duela, herritarren pentsamoldea eta hizkera bere bereak dituela, eta herria bene-benetan maite ere maite duela, nolabaiteko objektibotasun nahia somatzen bazaio ere.

Haurgintza minetan zegoen euskal nobelagintza —beste “euskal” gauza asko bezalaxe— Zaratek nobela hau idatzi zuenean. Beste nobelagintza bat da gaurkoa, dudarik ez, baina badu gaurko nohelagintzak garai hartakoari zer ikasirik oraindik ere.

Azken kritikak

Biennale
Beatriz Chivite

Igor Estankona

Demokraziaren pribatizazioa
Jule Goikoetxea

Peru Iparragirre

Azala erre
Danele Sarriugarte

Javier Rojo

6012
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Filiala
Sergei Dovlatov

Joannes Jauregi

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Iratxe Esparza

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Hasier Rekondo

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Javier Rojo

Zaldi beltzak zeruan
Txomin Peillen

Peru Iparragirre

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

Aritz Galarraga

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Javier Rojo

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Joannes Jauregi

Jainkoen zigorra
Alberto Ladron Arana

Iratxe Esparza

Artxiboa

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Hedabideak