kritiken hemeroteka

7.777 kritika

Azken kritikak

« | »

Ipuin batean bezala / Joan Mari Irigoien / Elkar, 2002

Ipuin batean bezala Ainhoa Arozena / Egan, 2003-03

Joan Mari Irigoien, beste hainbeste idazlerekin batera, erreferentzia dugu euskal literaturaren esparruan. Hamaika lan idatzitako idazlea da, bai eleberrigintzan nola poesian. Ipuin batean bezala bere azken eleberrian maitasuna eta maitemina aurkeztu dizkigu parez pare. Beterriko Liburua aldizkarirako elkarrizketan adierazi zuenez, “Gauzak konplexuak direla pentsatzen dut eta bikote harremanetan askotan argiak eta itzalak izaten direla; haustura artekoak batzuetan, hausturak ere bai besteetan. Eleberri honetan argiak eta itzalak adierazi nahi izan ditut”.

Sara, altzatar neska gaztea da eleberriko protagonista. Sergiorekin maitemindu eta berarekin Alpujarretara bizimodu berri baten bila joatea erabakitzen duena. Urte zoriontsuak biziko dituzte bertan, Sergiok beste neska bat ezagutu eta elkarren arteko harremana amaitzen den arte. Denboraldi bat lur jota igaro ondoren, Sarak Enmanuel ezagutuko du lagun batzuen bidez. Beste maitasun istorio bati hasiera emango diote orduan. Enmanuel heroinaren menpe dago eta Sarak hasiera batean begi onez ikusten ez badu ere, Enmanuel ez galtzearren, bera ere drogaren eskuetan eroriko da. Sararen bizimodua zentzua galtzen joango da pixkanaka, berriro ere Euskal Herrira itzultzea erabakitzen duen arte. Amak ez dio inoiz barkatu izan etxetik alde egiteko hartu zuen erabakia eta Karmele ahizpak lagunduko dio berriro ere bere bizitzari zentzua aurkitzen. Ander, Añorgatik Altzara etorritako anbulatorioko medikua ezagutuko du laster eta bien artean lagun arteko harremana baino zerbait gehiago sortuko da. Anderrek lagunduko dio oroitzapen txarrak alde batera utzi eta bizimodu berri bati ekiten. Elkarrekin bizitzen jarri eta berriro ere zoriontsu izaten hasten denean, Sara ihesarekin kutsatuta dagoela konturatuko dira. Une zail horietan, haur bat izateko erabakia hartuko dute. Leire jaio eta bi urtera hilko da Sara, eta urte batzuk geroago baita gaixotasuna berarekin ekarri duen alaba ere. Ander bakarrik geratuko da, oroitzapen goxoak berarekin gorde eta bizitzari aurre egin beharko dio bakardadean.

Argia eta itzala, biak nahasian ekarri ditu Irigoienek orri hauetara. Pertsonaiek argia ikusi orduko, lainoren bat tartekatzen da euren bizitzetan. Hala ere, egia da esperantzaren lelhoa zabalik geratzen dela eleberriaren amaieran. Idazlearen hitzetan, “Urteetan aurrera goazen arren, oraindik ere baikor samarra naiz eta egoera txarrari buelta ematen ahalegintzen naiz. Gogoratzen naiz behin mendian nenbilela, nola inoiz ikusi dudan behi-kakarik handienarekin egin nuen topo. Gainean lau txanpinoi eder zeuzkan eta bizitzaren parabola ikusi nuen bertan. Kaka eta edertasuna, biak nahasturik. Inguratzen gaituen mundu triste hori, mundu ‘kaka’ hori kontuan hartu behar dut, bestela ezin baitut idatzi. Noski, konturatzen naiz baita ere, loreak ere badaudela, egunsentiak eta ilunsentiak daudela eta gauza izugarri ederrak daudela, eta ahalegintzen naiz alderdi politak ere txertatu eta halako koadro bat osatzen”.

Azken kritikak

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Irati Majuelo

Poesia kaiera
Christopher Okigbo

Igor Estankona

Iturria
Unai Elorriaga

Iban Zaldua

Sotoan gordeak
Miren Gorrotxategi

Arrate Beristain Uriarte

Etxeko urak
Leire Bilbao

Jose Luis Padron

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Aiora Sampedro

Mizia min
Jon Ander Urkiaga

Nagore Fernandez

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Poesia kaiera
Edna St. Vincent Millay

Igor Estankona

…eta infernuko demonioa adiskide
Iñaki Irisarri

Paloma Rodriguez-Miñambres

Zartatua / 4.48 Psikosia
Sarah Kane

Amaia Alvarez Uria

Erabili goldea hilen hezurren gainetik
Olga Tokarczuk

Irati Majuelo

Lilurabera
Yurre Ugarte

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Hedabideak