kritiken hemeroteka

8.321 kritika

« | »

Eguraldiaz hizketan / Mikel Peruarena / Elkar, 2003

Barruak hustu Igor Estankona / Deia, 2003-10-28

Izan ere, poesia idazteko arrazoi boteretsuena barruak hustu ahal izatea da. Beste modu batera lehertu egingo liratekeenak sormenaren ordenak soilik bihur ditzake erabilgarri. Osterantzean lurrari ostikoka arituko ginateke beti, edo oraindik txarragoa dena, “poetak garelako” egunero loreak banatzen eta tximeletei musuka. Mikel Peruarenak bere erdibidea aurkeztu berri digu lehenengo liburu honetan, Elkarren poesia sail beti interesgarrian aurkeztu ere. Gailurren faltan erregulartasun txundigarria eskaintzen ari dira Elkarrekoak, baina, zelan ez, pastel guztiek behar dute gerezitxoa puntan. Peruarenaren liburuak ere ez dirudi jarri behar dionik, nahiz eta aurrera emandako beste pausotxo bat izan.

Mezu garbiak eta lirika hutsak osatzen duten dikotomiatik ihesi, bien bitarteko bidezidorretatik egindako bidaia da “Eguraldiaz hizketan”, tituluak iradoki dezakeenaren kontra, ez baitago elkarrizketa hutsalik liburu honetan. Poema bakoitza kontzientziara bideratutako gezia da, helburu zehatz batekin landutako pieza. Bizitzari dagozkion erabaki etikoen itzulpen poetikoaren oinarri bakartzat zintzotasuna harturik, hernaniarrak irakurlearekin erdibanatu gura ditu errealitatea ulertzeko ahaleginak. Maitasuna, politika, anaitasuna, etsaitasuna… guztia hain modu estandarrean aurkezten dugun garaiotan “hemen naiz ni, honela sentitzen dut hau guztia” esanez datorkigun poeta da Peruarena, bigarren maila batera baztertuz poesiak askotan berezko dituen itzulinguruak.

Hala ere, nork ukatu itzulinguruaren grazia dela poesiaren artearen osagaietako bat? Nork ez du maite beste leku urrun batzutatik bueltan datorren mezu hurbilekoa? Galderok otu zaizkit “Eguraldiaz hizketan” bukatu dudanean. Irakurtaldi bizia eta trinkoa da idazlearen luma ausartak eskaini diguna, baina bizitasun eta trinkotasun horren zati bat sakrifikatuko nuke, irakurle naizen aldetik, noraez apur baten truke, ameskeria apur baten truke.

Ezin ukatu, egia osorik esateko, irudiz beteriko pasarteak ere badaudela liburuan eta bereziki aberatsak direla, esate baterako, “Estazioan zain dauden gure bihotzak” ataleko poema asko. Baina badirudi idaztearen dinamikak berak eskein ditzakeen ezusteko aukerak edo munduko iruditeria guztia ez direla gai Peruarena helburutik aldentzeko. Garrantzia mamiari ematen dion liburua, inondik ere, aukera horrek dituen arrisku guztiekin.

Azken kritikak

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Asier Urkiza

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Jon Martin-Etxebeste

Sastraka
Askoren artean

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lanbroa
Pello Lizarralde

Irati Majuelo

Lanbroa
Pello Lizarralde

Ibon Egaña

Txoria hodei artean
Urtzi Urkizu

Jon Martin-Etxebeste

Begiak eman nizkinan eta ilunpeei behatu hien
Irene Sola

Jon Jimenez

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Amaia Alvarez Uria

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Asier Urkiza

Herriaren hezkuntza eta demokrazia
Nadezhda Krupskaia

Nagore Fernandez

Farorantz
Virginia Woolf

Aritz Galarraga

Markos Gimenoren 101 letrakartel
Joseba Sarrionandia

Mikel Asurmendi

Poesia kaiera
Giorgos Seferis

Irati Majuelo

Artxiboa

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

Hedabideak