« Oroitzapen, gorputz eta naturaren gordintasunaz | Bertsioak eta bariazioak »

Txoria hodei artean / Urtzi Urkizu / Elkar, 2024

Gure telebistaz Jon Martin-Etxebeste / El Diario Vasco, 2024-05-11

1982ko gabon zahar gauean lehen mezua igorri zuenetik, ETBko txoriak 40tik gorako hegaldia egin du. Euskararen lumak kaiolatuta nahi zituzten garaian, ekimen ausarta izan zen euskarazko telebista publikoaren sorrera. Teknikoki eta profesionalki prestakuntza estrategikoa jaso zuten sortzaileek eta baliabide gutxirekin asko egiten asmatu zuten. Bertako albistegiak sortzea, euskarazko telesailak ekoiztea… dena zegoen egiteko eta ikus-entzunezkoen mundua eratu zen Euskal Herrian poliki-poliki. Horren ondorioz, euskaldun zahar eta berriek txorrotxio hura izan zuten euskalduntzeko laguntzaile 80ko eta 90eko hamarkadan. Autoreak euskal hiztunen komunitatearen ikuspuntutik aztertzen du telebista publikoaren ibilbidea eta kritiko da hartu duen norabidearekiko; kukuak txantxangorriaren habian arrautza jarri duela salatzen du: euskarazko ekoizpenaren alde egin beharrean Espainiako ereduan funtzionatzen duten gaztelaniazko edukien aldeko apustua egin du, eta gaur egungo audientziak eta gazterian duen erreferentzialtasun falta horren ondorio dira. Kirolaren esparruan edo haurrei bideratutako edukietan lortu du ikusle kuota fidela, baina gazte eta helduei bideratutakoetan epe motzean dituen erronkak eta har ditzakeen zenbait bide ere proposatzen ditu kazetariak.

Urkizuk urteak daramatza telebistaren jarraipena egiten eta orain liburu batean jaso du lau hamarkadatako bilakaera. Bere idazketa estiloan bistakoa da urtetan zaildutako kazetariaren zehaztasuna. Erredakzioak erreportaje estiloa du eta atalak ondo egituratuta daude. Ikus-entzunezkoen munduko pertsona asko elkarrizketatu ditu: sorreran parte hartu zuten gizonak, ETBrako lan egin dutenak, ahots kritikoak… Datuz eta testigantzaz jositako liburua da, kontsultarako ezinbesteko liburu bihurtuko da kazetaritza, hizkuntzalaritza eta historia alorretan.