susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Garrasiak garrasi, “Poz data” da poetaren “Post data” | Hutsuneetan arakatuz »

Haragizko mamuak / Karmele Mitxelena / Elkar, 2022

Orainez oinazez Jon Martin-Etxebeste / El Diario Vasco, 2023-01-21

Loreen itzalak jasotzen ditu liburu honen azalak eta mamiak. Edertasunaren alde iluna eta iluntasunaren alde ederra seinalatu ditu Karmele Mitxelenak ipuin bilduma honetan. Pertsonaien biktima posizioa maisuki deskribatzen duen liburu honek Donostia Hiriko Kutxa Literatura saria jaso zuen 2022an. Giza harremanen konplexutasunak sortzen duen sufrimenduari buruzko liburua da. Sedukzioa eta zaintza, babesa eta mehatxua, botereduna eta mendekoa kontraste handiz proiektatzen dira orriz orri. Idazleak atmosfera psikologiko aberatsa eraikitzen du eta irakurlea pertsonaien barne-munduan murgilarazten. kasik itolarria sentitzeraino. Irakurleari edo oinazearen sorrarazle denari mintzo zaio ipuin bakoitza, mamuak interpelatzen ditu zuzenean.

Oinazearen dekalogoa osatu du idazleak ipuinez ipuin. Lehen ipuinak liburuaren tonua eta gaitegia definituko du: Alzheimerrak pipitutako pertsona baten zaintzak familiako konstelazioa birformulatuko du eta etxeko emakume gazteak hartu beharko du beregain etxeko ardura eta karga. Segidan etorriko dira elkarbizitza gatazkatsuak eragindako zenbait buru-gaixotasun eta erabaki: desamodioak eragindako depresioa. jazarpenak sortutako ikara, eta fobia soziala. Sexu abusuak jasaten dituen nerabearen infernua eta aita galdu duen alabaren dolua agertzen dira liburuaren amaieran. Bikote harremanen degradazioa setatsuki ageri da. ‘Beheko sua’ izenekoan zaintzaren deshumanizazioa leialki marrazten du idazleak. Ipuin honetako pertsonaiaren desirak konplexuak eta kontrajarriak dira eta ziurrenik berau da liburuko biribilena. Familiako instituziotik haratago. gerrak desplazatutako familien ibilaldi etsitua deskribatzen da eta etxeko garbitzailearen gutxiespena eta menpekotasuna. Itzaletan ikusten dakitenek gizarte patriarkalaren kritika sakona topatuko dute.