kritiken hemeroteka

8.091 kritika

Azken kritikak

« | »

Ulises / James Joyce (Xabier Olarra) / Igela, 2015

Ehun urte behin-behinekoak Jose Luis Padron / Bilbao, 2022-04

James Joyceren Ulises nobelaren inguruan pasadizo harrigarri bat dago. Esan izan da Gabriel Arestik itzuli zuela, baina anekdotatik du gehiago egiatik baino. Arestik sekulako itzulpenak egin zituen, baina adituek ez dute uste hori egia izan litekeenik.

Areago, Guardia Zibilek kontrol batean Ulises nobela euskaratua —edo parte bat gutxienez itzulia— kendu ziotela esaten da ere. Arestiren Ulises-en inguruan zabaldua Jon Juaristi irakasleak aipatua da, antza. Hari egotzi diote pasadizoa. Hala ere, Juaristik ez du kontrol batean gertatu zela esaten; esan ohi du poliziak Arestiren etxea erregistratu zuela eta testua eraman zutela.

Bitxikeria moduan polita da, baina egia zehatz eta bakarra da James Joyceren Ulises, irakurle frustratu gehien sortu duen obra guztiz ezaguna, euskaraz dagoela Xabier Olarrari esker. Euskaraz irakur daiteke 2015eko irailaz geroztik, Igela argitaletxeak plazaratua. Hiru urte eman zituen Olarrak zuzenean horretan, gau eta egun, eta jai eta aste.

Ulises 781. orrialdean bukatzen da, Olarrak egindako bertsioan, berriz, liburuak 1.017 orrialde ditu. Lehenbizi, Olarrak berak egindako hitzaurrea duelako, gero obra osoa, eta argitalpen honen bukaeran irakurleak kontu eta ohar argigarriz eta jakingarriz hornitutako hiru eranskin aurkituko dituelako. 3.000 ohar baino gehiago, era askotako oharrak, asko estimatzen direnak.

Dena dela, liburua punta batetik besteraino, oharrei begiratu gabe irakurri nahi duenak, lasai-lasai egin dezake.

Eta Ulises obraren mendeurrena betetzen dugun honetan bukatu du Xabier Olarrak —2015eko itzulpeneko hitzaurrean 2022 aldera egiteko agintzen zuen asmoa betez— Ulises-en euskarazko bigarren argitalpenerako testuaren zuzenketa, egun hauetan twitter bidez Olarrak berak utzi dizkigun ohar hauekin:

“Klasikoen itzulpenak berrargitaratzeko arrazoien artean beti aipatu izan da zaharkituak gelditzen direla, eta hori izaten da itzulpen berriak egiteko arrazoi nagusia. Gure kasuan, euskara batuaren normalizazioan egindako urratsak ere aipatu izan ditugu klasikoen itzulpenak berritzeko arrazoien artean. Baina ez dira horiek Ulises berritzeko arrazoi nagusiak, beste hau baizik: Ulises– en itzulpenak beti izango direla behin-behinekoak. Baita oraingo hau ere”.

Azken kritikak

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Puta zikinak
Juno Mac / Molly Smith

Irati Majuelo

Hezurrezko kaiolak
Hasier Larretxea

Jon Martin-Etxebeste

Heriotzari aurrez aurre begira
Oskar Gaztelu

Mikel Asurmendi

Gari eta goroldiozko
Anari Alberdi Santesteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Winesburg, Ohio
Sherwood Anderson

Nagore Fernandez

Suite frantsesa (bertsio argitaragabea)
Irene Nemirovski

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Jon Martin-Etxebeste

Sorgin-argien ehizan
Joan Mari Irigoien

Mikel Asurmendi

Balio erantzia
Ekaitz Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Federico Garcia Lorca

Nagore Fernandez

Humanitatearen une gorenak
Aritz Galarraga

Asier Urkiza

Soniexka
Ludmila Ulitskaia

Ibon Egaña

Artxiboa

2023(e)ko urtarrila

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

Hedabideak