kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Moskito / Igor Estankona / Elkar, 2020

Oihartzunen artean Javier Rojo / El Diario Vasco, 2020-04-04

Hamar bat urte pasatu dira Igor Estankonak bere azken poema liburua argitaratu zuenetik, eta parentesi moduko horren ondoren “Moskito” izenburuko idazlana plazaratuz egin du poesiaren alorrean berragertzea. Hemengo poemak osatzeko erabili diren irudien interpretazioan ziur aski ez dira bat etorriko irakurlea eta idazlea: agian idazlearen aldetik pertsonalak eta zehatzak diren erreferentziak, beraz errealitatearekiko lotura argia duketen irudien oinarrian daudenak, irakurlearentzat misteriotsuak izango dira, surrealismoaren emaitzak alegia. Izan ere, idazleak idatzi bere esperientziatik idazten duen moduan, irakurlea bere eskarmentuan oinarritzen da idazlana ulertzeko. Eta honek, jakina, ez dio kentzen baliorik lanari, aitzitik, Umberto Ecok aspaldian adierazi zuen hariari jarraituz, benetan balio duten lanak irekiak baitira, interpretazio asko onartzen dituztenak. Unibertso propioa eraiki du idazleak eta irakurlea ia gonbidatu moduan begira dago poetaren etxearen barruko mundu berezi horri. Poemak eraikitzeko idazleak mundu exotiko eta urruna aipatzen du askotan, eta bestetan poesia errealitate gordinaren gainean bermatzen duela ematen du, poemak erdibide batean kokatuta egongo balira bezala, erdibide ez egonkor eta malguan. Baliabide erretorikoen aldetik askotan errepikapena erabiltzen du idazleak, erromantzeetan-eta erabiltzen zen teknika nolabait berrituz, esaldiak eta hitzak oihartzunean errepikatzen direlarik. Eta agian oihartzunarena giltza da liburu honetan murgiltzeko. Izan ere, Igor Estankonaren poemetan irakurlea oihartzunen oihartzunez inguratuta aurkitzen da, eta oihartzun horietan misterioak daudela susmatzen duelarik, horiek interpretatu beharra sentitzen du. Ziurtasunik ez dauka, ordea, eta horren ondorioz ulermen objektiboak baztertuta zirrarak bezalako ezagutzari eutsi beharko dio.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak