kritiken hemeroteka

7.448 kritika

Azken kritikak

« | »

Bazterreko ahotsak / Miren Tirapu Goikoetxea / Susa / EHAZE, 2019

Baztertuen ahotsa Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-12-14

Euskaraz sortutako antzerkiaren argitarapena ia-ia anekdotikotzat eman dezakegun testuinguru batean arreta erakartzen du argitaletxe batek (Susa, EHAZEren elkarlanean) genero honi eskainitako bilduma sortzeko ausardia erakusteak, normala izan beharko lukeena batere normala ez dela frogatuz. Bilduma berri honen lehen aleak “Bazterreko ahotsak” du izenburua eta Miren Tirapu Goikoetxeak Beheko Larraine taldearekin taularatutako bi lan biltzen ditu. Beraz, bi antzerki lan agertzen dira liburuan, lan laburrak ia esketxaren mugan daudela diruditenak. Batak “Atte hil aurretik” du izenburua eta besteak, “Manifestu bat”. Bi antzerki lan hauek beregainak badira ere, bien arteko loturak nabarmenak dira, bigarrena “Atte hil aurretik”en zirriborratzen zen pertsonaia baten inguruan zentratzen da-eta. Ohar pare bat egin behar da testu hauen inguruan. Lehenengoa egiletzari dagokio. Testuak Miren Tirapuren ideietan oinarrituta daude, haren planteamentuak-eta dira funtsa eta euskarria, baina nolabaiteko talde-egiletza dago guztietan. Hori nabarmenagoa da bigarren lanean. Azken finean, irakurleak kontuan izan behar du antzerki lan hauek Miren Tirapuk sortutako Beheko Larraine taldeari zuzen lotuta daudela eta ezin direla talde horren presentziarik gabe ulertu. Bigarren oharra, garrantzizkoa: hemen antzerkien testuak biltzen dira, baina antzerkia testua baino gehiago izanik, errepresentaziorako abiapuntuak baino ez baitira. Eta kasu honetan puntu hau kontuan hartzea ezinbestekoa da, Beheko Larraine taldeak plazaratutako antzerki hauek oso fisikoak diren aldetik. Lehengo obran amonak irudikatzen duen mundu tradizionalarekiko lotura azaltzen zaigu, non familia eta familia barruko isilpekoak erdigunean dauden, menperatuen eta baztertuen aldeko jarrera nabarmena delarik. Obra honetako pertsonaia baten garapenean oinarritzen dabigarrena. Pertsonaia hori histrionikoa, karnabaleskoa da eta bakarrizketan aritzen da erdi bromatan erdi serio heriotzaz hitz egiten, zenbaitetan balizko ikuslegoari ere zuzentzen zaiolarik. Liburua osatzeko egileari egindako elkarrizketa ere irakur daiteke, lan hauen genesiaren argigarri gertatzen dena.

Azken kritikak

Zeldak
Elena Olave

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Aiora Sampedro

Kristo fusilarekin
Ryszard Kapuscinski

Joannes Jauregi

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Iratxe Esparza

Azalberritze bat
Esti Martinez Diaz de Cerio

Alex Uriarte

Zeldak
Elena Olave

Irati Majuelo

Euskal Herria 2050
Askoren artean

Aritz Galarraga

Miñan
Amets Arzallus Antia

Ibon Egaña

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Javier Rojo

Aldibereko
Ingeborg Bachmann

Joannes Jauregi

Simplicissimus
Patxo Telleria

Aiora Sampedro

Miñan
Amets Arzallus Antia

Estibalitz Ezkerra

Simplicissimus
Patxo Telleria

Javier Rojo

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Hedabideak