kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Jamaikako neska / Joxemari Iturralde / Pamiela, 2019

Hizketan irautea Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-08-17

Jamaikan jaiotako jatorri euskalduneko neska bat, Dafne deitzen dena, hizketan hasten da bere bizitza kontatzeko. Ez dago argi zein testuingurutan dagoen, non kokatu behar den hizketaldi hau, ezta nori hitz egiten dion ere, batzuetan pertsona jakin bati mintzo zaiola ematen duen arren. Hizketaldiaren nondik norakoak estaltzen dituen zehaztugabetasun hau Joxemari Iturralderen “Jamaikako neska” izenburuko nobela honen beste alderdietara ere hedatzen da. Neskaren bizitza kontatuko duela ematen du, baina zaila da protagonista narratzaile honen irudia eraikitzea, bere adina-eta zeharka baizik ezin baitugu jakin, eta hori gutxi gorabehera ere. Pertsonaia hizketan hasten da eta familia kontuak, berak bizi izandakoak, adiskideek berari kontatutakoak plazaratzen ditu, anekdota bilduma osatuz. Teorian gauza asko dakizkigu pertsonaia honetaz, baina ematen zaigun informazio horrekin bera den puzzlea osatzen saiatzen bagara, konturatuko gara hala moduzko irudi lausoa agertzen zaigula: ezin da hari narratibo argirik eraiki, kontatzen den horrekin guztiarekin nekez osatu baitaiteke kronologiarik. Pertsonaia Amerikan eta Europan ikusten dugu, Argentinan edo Mexikon, Holandan zein Euskal Herrian, eta ematen dituen bidaia horietan zehar hainbat eta hainbat pertsonaiarekin topatzen da, zein baino zein bitxiagoak. Bakoitzak bere anekdota bereziak ditu, eta pertsonaiei gertatutakoak kontatzen ez direnean, pertsonaiek entzundako istorioak agertuko zaizkigu, liburuaren argumentua nora ezean eta saltoka dabilelarik. Batzuetan nobela pikareskoaren zenbait ezaugarri dituen idazlanaren aurrean dagoela begitanduko zaio irakurleari, edota bidaian oinarritutako abentura nobela… Edonola ere, hainbeste gertakari eta bizipen estrafalario, hainbeste xelebrekeria agertzen zaizkio, istorio baten barruan beste istorio bat azaltzen delarik, non hauen arteko loturen arrazoiak lausoturik geratzen baitira. Hari nagusi argi horren faltan, anekdota bilduma hau batzuetan nekagarria gertatzen da, irakurleari arnasa hartzeko betarik ematen ez zaiolarik. Azken finean hizketan irautea da inportanteena, istorioak etengabe kontatzea bizitzearen parekoa da-eta.

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak