kritiken hemeroteka

8.335 kritika

« | »

Ez erran deus / Jon Arretxe / Erein, 2018

Usteldura herrixkan Javier Rojo / El Correo, 2019-02-16

Jon Arretxek “Ez erran deus” izenburuko nobela honetan Toure burkinafasoarraren abenturen beste entrega bat eskaintzen digu. Honetan, pertsonaiak Bilboko kaleak utzi eta Nafarroako mendialdeko herri txiki batean jarri du bere egonlekua. Protagonista honi eskainitako nobeletan zehar haren izaera garatuz joan da, abenturaz abentura. Edonola ere, Tourek oinarrizko ezaugarriak mantentzen ditu. Legez kanpoko etorkina da, eta Afrika pobretik Europa ustez aberatsera egin du bidaia, lehenengo momentuan bidaia horren helmuga Bilboko San Frantzisko auzoa izan delarik. Pertsonaiak bizirautea du helburu, eta horretarako edozein lan hartzen du, besteak beste, ikerketa txikiak egitea. Ikertzaile pribatuarena egin du, beraz, baina mailarik kutreenean, nolabait esateko, inolako glamourrik gabe, eta ikerketa horiek arazo gero eta handiagoetan sartzera eraman dute.

Entrega honetan Tourek, arazo horietatik ihesi, artzain baten morroi amaitu du Nafarroako herri txiki batean. Leku batetik egin daiteke ihes, baina patuari itzuri egitea ezinezkoa delarik, herri horretan eskema berbera errepikatzen da, zeren nahi gabe ere beste ikerketa batean katramilatuta geratzen baita, asto baten hilketa baten ikerketan oraingoan. Herri txikia hirian geratzen denaren ispilua izango balitz bezala, hemen ere azaleko irudi idilikoaren eta azpiko ustelduraren arteko kontrajarpena agertzen zaigu, herri txikian jende guztiak dakizkien baina gutxitan azaleratzen diren tentsioak baitaude. Eta tentsio horiek nabarmentzen direnean, eztanda bortitz batez egiten dute, biolentzia osoz.

Arretxeren bilduma honetako liburu gehienetan bezala, “Ez erran deus”en ere umorea dago noizean behin, baina umore horren aurrean sortu daitekeen irribarrea izoztuta geratzen da, azalaren azpian zer dagoen ikusten dugunean. Bilboko kaleetan kokatutako istorioetan beti agertzen zitzaigun kameren bidez dena kontrolatzen duen pertsonaia baten presentzia. Herri txikian ez dago kamerarik, baina ia ezinezkoa da sekretu bat isilpean mantentzea. Toureren bilakaeraren beste urrats bat da nobela hau, non pertsonaia gero eta arazo larriagoetan sarturik dagoen, patua beti ekidinezina baita.

Azken kritikak

Horma
Marlen Haushofer

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Joxe Aldasoro

Zoo
Goiatz Labandibar

Paloma Rodriguez-Miñambres

Xomorroak
Julia Guillamon

Nagore Fernandez

Monogamoak
Iñigo Astiz

Asier Urkiza

Metamorfosia
Franz Kafka

Aritz Galarraga

Mesfida zaitez
Bea Salaberri

Jon Jimenez

Nazionalismoaren alde eta aurka
Joxe Manuel Odriozola

Mikel Asurmendi

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Manttalingo alaba
Mikel Etxaburu

Jose Luis Padron

Nazioa eta hizkuntza Humboldten pentsamenduan
Iñaki Zabaleta Gorrotxategi

Jon Jimenez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Irati Majuelo

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

Hasier Rekondo

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Artxiboa

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

Hedabideak