kritiken hemeroteka

8.546 kritika

« | »

Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk / Joxe Azurmendi / Elkar, 2018

Besteen ispiluan Javier Rojo / El Diario Vasco, 2018-10-06

Euskal irakurlea ohituta dago urtero Joxe Azurmendiren libururen batekin topatzeko, eta aurten ere gauza bera gertatu da. “Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk” du izenburua aurtengo saiakerak. Edonola ere, irakurleak datu garrantzitsua izan behar du kontuan liburu hau irakurtzean: liburu honetan, beste nonbait hitzaurre moduan argitaratzeko pentsatuta zeuden lau testu biltzen dira, eta testuok liburuaren formatuan agertzeko ideia argitaratzaileari (Xabier Mendigureni) zor zaio, ez idazleari. Liburuaren izenburuaren arduraduna nor den, ordea, ez da argi gelditu. Liburuan, beraz, argitaratzailearen eskua ikus daiteke, hautaketan bederen.

Testuen jatorrizko bertsioak sortu edo argitaratu zireneko datei erreparatzen badiegu, bestalde, urte batzuk dituztela ikusiko dugu, zaharrena 2002koa eta berriena 2011koa baitira. Idazlan hauetan, Joxe Azurmendik idazten duen guztian bezala, ideia interesgarriak plazaratzen dira. Orrialde hauetan biltzen diren lau testuetan ispilu joko bat proposatzen zaio irakurleari, bere buruari besterik gabe ohartu beharrean (euskal herrian bertan gertatzen dena azaldu beharrean), bestek egindakoan bere burua islatuta ikustea eskatzen zaio-eta. Eta Joxe Azurmendik informazio handia eta argumentaziorako trebezia ikaragarria dituenez, geure burua besteen ispiluan ikusita kontraesanak nabarmentzen zaizkigu. Nire ustez hauxe da idazlearen liburuetan aurkitzen dugun baliorik handiena, Azurmendik berebiziko abilezia baitu kontraesankorrak diren edo diruditen jarrerak azalera ekartzeko. Nazio-estatua, mestizajea, kultur aniztasuna, herrialdeen mito fundazionalak, honelako ideiak kritikatzen ditu, azalpenari euskalduntasunaren ikuspuntua gehituz, zeren ez baitugu ahaztu behar Azurmendi bere identitatea zeharo ukatu zitzaion belaunaldiko partaidea dela, eta honek markatu egin ditu bere ibilbidea eta ikuspuntuak.

Gure munduak hartu duen abiada ikusita, egoera zehatzari begira testuak agian pixka bat zaharkituta egon daitezke, baina honek ez die baliorik kentzen, kritikarako eta hausnarketarako oinarriak diren aldetik.

Azken kritikak

Poesia guztia
Safo

Mikel Asurmendi

Josefa, neskame
Alaitz Melgar Agirre

Jon Jimenez

Oihaneko ipuinak
Horacio Quiroga

Jon Jimenez

Reset
Aitziber Etxeberria

Mikel Asurmendi

Baden verboten
Iker Aranberri

Jose Luis Padron

Gizaberetxoak gara
Mikel Urdangarin Irastorza

Jon Jimenez

Iragan atergabea
Julen Belamuno

Hasier Rekondo

Haragizko erreformak
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Eusqueraren Berri onac
Agustin Kardaberaz

Gorka Bereziartua Mitxelena

Juana
Jon Artano Izeta

Mikel Asurmendi

Kontra
Ane Zubeldia Magriñá

Jon Jimenez

Simulakro bat
Leire Ugadi

Maddi Galdos Areta

Carmilla
Joseph Sheridan Le Fanu

Ibon Egaña

Kontra
Ane Zubeldia Magriñá

Paloma Rodriguez-Miñambres

Artxiboa

2025(e)ko abuztua

2025(e)ko uztaila

2025(e)ko ekaina

2025(e)ko maiatza

2025(e)ko apirila

2025(e)ko martxoa

2025(e)ko otsaila

2025(e)ko urtarrila

2024(e)ko abendua

2024(e)ko azaroa

2024(e)ko urria

2024(e)ko iraila

Hedabideak