kritiken hemeroteka

7.067 kritika

Azken kritikak

« | »

Jalgi hadi plazara / Itxaro Borda / Susa, 2007

Mugaz gaindiko bidaia Amaia Alvarez Uria / postdata.elkar.eus, 2018-07-17

Negu luze baten ostean udaberria heldu da eta gorputzak gozamenerako tartea eskatzen du, giro goxoa giharrak laxatzeko, izan lagunartean elkarrizketan, bidaiatuz, edo nobela eder bat irakurriz. Batzuei genero beltza gustatzen zaie, besteei umorezkoa, eta badago gogoeta eragilea nahiago duenik ere. Hiru hauek —eta gehiago— uztartzen dituen liburu batekin gatoz oraingoan.

Itxaro Bordak Amaia Ezpeldoi detektibearen ibilerak kontatu dizkigun bost liburuetatik laugarrena da hau. Tregoa garaian idatzi zuela nabari da, isiltasuna apurtu eta aldarrikapen bat egiteko aprobetxatuko zuelako: 1545ean Etxeparek euskararen alde idatzi zuen “jalgi hadi plazara” esaldia hartu eta lesbiana izanik ez lotsatzeko eta aske esan eta bizitzeko aukera ematen dio protagonistari, finean, armairutik ateratzen laguntzen dio esanahi berria emanez esaldi ezagunari.

Bost pertsonaia topatuko ditugu Euskal Herrian barna bidaian desagertutako euskaltzain baten bila. Izturitzeko kobatik hasi eta Baiona, Bilbo, Gasteiz edo Bardeak bisitatuko ditugu koadrila honekin: marjinetako identitate anitzeko pertsonaiak, entzuten ohituta ez gauden ahotsak, irri eginaraziko digutenak.

Hausnarketarako aukera ere izango dugu tarteka protagonistaren eskutik, ezartzen dizkiguten eta onartzen ditugun mugei buruz: “Mugak eraikitzen ditinagu… Mugak baditun denetan… Denborarekin ohartuko haiz mugarik ez dela, nehon, bizidunak kate luze baten maila biluziak garela, ez bata bestearen aurka, baina bai bata derrigorrez egundaino bestearekin, bestearen alde”.

Nagusiki euskara eta sexualitatea izango ditu gogoeta gai; euskaldun izateko moduez; euskaldunen eta boterearen arteko harremanez; euskalduna eta lesbiana aldi berean izateko zailtasunez eta hori gainditzeko beharraz.

Prest lagun berriekin bidaiatzeko?

Azken kritikak

Istorio bakarra
Julian Barnes

Javier Rojo

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Javier Rojo

Poesia kaiera
Al Berto

Igor Estankona

Azalberritze bat
Esti Martinez Diaz de Cerio

Javier Rojo

Beribilez
Jean Etxepare Bidegorri

Aritz Galarraga

Ohe husetan
Izaskun Gracia Quintana

Hasier Rekondo

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Javier Rojo

Jalgi hadi plazara
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Alex Uriarte

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Estibalitz Ezkerra

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Javier Rojo

Otto Pette
Anjel Lertxundi

Aritz Gorrotxategi

Stereo
Miren Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Igor Estankona

Artxiboa

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Hedabideak