kritiken hemeroteka

7.316 kritika

Azken kritikak

« | »

Azalaren kodea / Miren Agur Meabe / Susa, 2000

Sabela eta adimena Aingeru Epaltza / Nabarra, 2003-03

Badira narrazio liburuak, beren borobiltasunean, nobela bat bezala irakur daitezkeenak. Badira, aldi berean, beren baitan istorio kontalariaren ahotsa daramaten poemak, beren laburrean ere, narrazio bat adina ñabarduraz eta zoko-mokoz hornituak. Horrexegatik, letra estuz beteriko orrialdeen gainean eraikitako eleberri luzeetan baino mundu gehiago aurki dezake zorte oneko liburu arakatzaileak poema sorta batzuetako testu urrian. Gisa horretako sentipena jabetzen da irakurleaz “Azalaren kodea”, Miren Agur Meabe lekeitiarrak orain arte plazaratu duen poesia liburu bakarra, esku artean erabilita.

Poesiaren goldeak alor maiztuak ditu amodioa eta desamodioa. Maitemintzearen garrak bere baitan preso hartzen gaituen unea eta maitasunaren iraungipenak bihotz-azaletan uzten digun urradura. Bien bitarteko denbora, aldiz, narratiba mota guztien lehengai maiteenetarikoa dugu milurteko hasiera eszeptiko honetan. Zorionez, Meabek ez daki erregelez. Hartara, emakume baten eta gizonezko baten arteko harremanek izan ditzaketen alderdi guztien kronikari eta arakatzaile bilakatzen ditu bere poemak: desioa, grina, sexua —euskaraz argitaratu diren olerki erotiko ederrenetarikoak idatzi ditu lekeitiarrak—, absentziak, atzeraminak, baina baita etorkizunak sorrarazten duen beldurra, amatasunaren (eta aitatasunaren) neke eta lilurak, elkarbizitzaren ajeak, bikotekideen arteko isiltasun hilgarriak, izan ez zenaren nostalgia, gaitz horiei guztiei —guztiengatik ere— aurrera egin nahiak jartzen dizkien sendabide egiazko eta alegiazkoak ere (afari bat jatetxe polit batean, noizean behin, / eta goizero-goizero/ pentsamendu alairen bat egun on esatean).

Horretaz guztiaz, bistan dena, modu aunitzetan idatz daiteke. Meabek autoerrukiarendako lekurik uzten ez duen doinu eskergarrian egiten du, hizkera sendo, koloretsu eta, zenbaitetan, hordigarrian, iruditeria zabal bezain iradokorraren harrobitik ale hautak ekarriz: itsasokoak eta lehorrekoak, hegaztiak eta landareak, egunerokotasun arruntekoak eta bizitzan behingoak.

Harribitxi arraroa da Meaberen liburua. Duela zenbait urte, ezinegona eta haserrea piztu zuen euskal literaturaren so egile batek euskal olerkigintzari “emea” iritzi zionean, hots, ahula, indarrik gabea. Eme batek sabela eta adimena elkartzen diren tokitik poesia egiten duenean zer-nolako indarra ager dezakeen jakiteko, irakurri beharra dago “Azalaren kodea”.

Azken kritikak

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Txema Arinas

Basa
Miren Amuriza

Usoa Alberdi Fernandez

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

Ibai Atutxa Ordeñana

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Peru Iparragirre

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

Joannes Jauregi

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Aiora Sampedro

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Alex Uriarte

Artxiboa

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Hedabideak