kritiken hemeroteka

7.316 kritika

Azken kritikak

« | »

Gelditu zaitezte gurekin / Ana Malagon / Elkar, 2017

Gelditu beharrekoak Mikel Ayerbe / Berria, 2017-04-23

Ana Malagon Lasai, ez da ezer gertatzen mikro-ipuin bildumarekin estreinatu zen 2014an eta, berriki, hamalau ipuinez osaturiko Gelditu zaitezte gurekin kaleratu du. Ipuin errealistak dira guztiak, eta hamarna orrialde ingurukoak ia denak.

Lehenengo pertsonan kontaturikoak dira ipuin guztiak eta, halere, gehiegikeriak saihestuz, Malagonek ederki asmatu du pertsonaien ertzak hitz gutxi eta ekintza urriekin perfilatzen. Izan berrogeiak bete berri dituen protagonista, abentura bat izaten ari den berrogeita bost urteko telebista esataria, edo adinean oso aurrera eginiko emakumea, pertsonaia gehientsuenak harritu egiten dira arruntak izan beharko luketen zenbait gertakizunekin; kontrara, aldiz, beste hainbatetan harrigarriak eta nekez gertagarriak diren ekintzekin erabateko patxada edo neurritasuna erakusten dituzte pertsonaien ekintzek. Era berean, ipuinetako protagonista ia guztiei halako apatia dosi homeopatikoa darie, esan nahi baita, galtzaile izan arren, irabaztera ohituta ez daudenen ohikeria antzeko sentimendu bat transmititzen dutela.

Ipuinen tonua ere halakoxea da. Musikaz ariko bagina, mi minor-eko tonua gailentzen dela esan genezake. Protagonistak ataka handi nahiz txikietan barneratuta egon arren, beraien ikuspuntu zoliak ez dagokio etorri handinahia dutenen ahotsari, eta ezaugarri horrek are interesgarriago bilakatzen ditu pertsonaien nortasuna eta nolakotasuna. Eszena gogoangarriak asmatzeko ere abilidadea erakutsi du idazleak. Eta ipuinen barne oreka ere sarritan horrekin lotuta dator, gakoaren muina gertatzen denean baino gehiago, zein elementu eta esamolderen bidez kontatzen den, hots, zein zehaztasunen bidez deskribatzen den horretan baitago. Ipuinotan nabaria da kenketa zein ezabaketarako joera, eta horrek irakurleari behar duen arnasa ematen dio, norberak osatu behar baititu ipuinetako pasadizoek planteatzen dituzten hutsuneak.

Baina-ren bat aurkitzekotan, sarritan egoerak xehekiago azaltzeko edota protagonisten jarduna islatzeko erabiliriko metafora gisako irudietan egon daiteke, kontakizunarekin lotura hertsirik ez duten eta tarteka handiegi gelditzen diren irudiak erabiltzen baitira. Edonola ere, beste zenbaitetan irudi horiexekin indartu egiten da protagonisten eta egoeren izaera eta, beraz, hortxe legoke gisa honetako baliabideen paradoxa; sarritan asmatu egiten duela, eta, beste batzuetan, agian, pasatu egiten dela.

Nolanahi den, hamalau ipuin oso konpaktu eskaintzen ditu Gelditu zaitezte gurekin liburuak, eta, hori horrela, aldikako irakurketa pausatuak mesede egiten dio ipuinen kalitateari. Beste hitz batzuekin esateko, ipuin bakoitzak mundu ikuskera propio bat eskaintzen duela, eta ipuin bat bestearen atzetik arrapaladan irakurtzeak kalte egin diezaiokeela irakurketari berari.

Ipuin liburu duina osatu du Malagonek, eta aurrez mikro-ipuinekin egin zuen bezala, gutxirekin asko esatea lortu du oraingoan ere, eta ipuin erabat biribilak idatzi ditu hamalau aleko bilduma honetan. Bilduma guztietan bezala, gustu guztiak ez dira bat etorriko, baina ziur ipuin gogoangarri bat baino gehiago geratuko dela irakurlearen memorian. Zer gehiago eska dakioke ipuin liburu bati?

Azken kritikak

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Txema Arinas

Basa
Miren Amuriza

Usoa Alberdi Fernandez

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

Ibai Atutxa Ordeñana

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Peru Iparragirre

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

Joannes Jauregi

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Aiora Sampedro

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Alex Uriarte

Artxiboa

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Hedabideak